Hadis No. 20
Kaderci Anlayış (Cebriye) ve Embriyolojik Çelişkiler
Buhari, No. 3208 | Hasan b. Rebi (d. ? - ö. 220/835) > Ebu'l-Ahvas (d. ? - ö. 179/795) > A'meş (d. 61/680 - ö. 148/765) > Zeyd b. Vehb (d. ? - ö. 96/715) > Abdullah b. Mesud
Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sallam), doğru ve güvenilir olan, bize şöyle buyurdu: “Her birinizin yaratılışı kırk gün annesinin rahminde toplanır, sonra aynı süre pıhtılaşır, sonra aynı süre et yığını olur. Sonra Allah bir melek gönderir ve ona dört kelimeyle şöyle denir: ‘Amellerini, rızkını, ömrünü ve sefil mi yoksa mübarek mi olduğunu yaz.’ Sonra ona ruh üflenir. Gerçekten, sizden bir kimse cennete bir kol mesafesi kalana kadar çalışabilir, fakat kitabı onu yakalar ve cehennem ehlinin amellerini işler.” "Ve o, cehennemle arasında bir kol mesafesi kalana kadar çalışabilir, fakat kitabı onu yakalar. Cennet ehlinin işlerini yapacaktır."
رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ قَالَ " إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ مَلَكًا، فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ، وَيُقَالُ لَهُ اكْتُبْ عَمَلَهُ وَرِزْقَهُ وَأَجَلَهُ وَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ. ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ، فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْكُمْ لَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَنَّةِ إِلاَّ ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ كِتَابُهُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، وَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّارِ إِلاَّ ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
Sened (1 - Red): Rivayetin senedinde "Tedlis" (kusurları örtme/ravi atlama) yapmasıyla bilinen Süleyman b. Mihran (A'meş) bulunması, haberin sıhhatini teknik açıdan şaibeli hale getirir. Ancak asıl yapısal sorun metindedir; bu rivayet, Emevi hanedanının zulümlerini ve iktidarlarını "Allah böyle yazdı, biz sadece uyguluyoruz" diyerek meşrulaştırmak için kullandığı "Cebriye" (Fatalizm) ideolojisinin bir yansımasıdır. İnsanın iradesini sıfırlayan, zalimi aklayan ve suçu "ezeli kadere" atan bu söylem; Peygamber'in adalet anlayışının değil, dönemin siyasi teolojisinin ürünüdür.
Kur'an (1 - Red): İnsanın cennetlik veya cehennemlik oluşunun (şaki/said), henüz anne karnındayken -daha hiçbir eylemde bulunmadan- bir melek tarafından yazılması, Kur'an'ın "İmtihan" ve "Adalet" sistemini temelden sarsar. Kur'an'a göre insan başıboş bırakılmamış ve iradesi ipotek altına alınmamıştır; bilakis başımıza gelenler kendi ellerimizle yaptıklarımızın sonucudur [1]. Allah, mülkü ve akıbeti rastgele bir piyango yazgısına göre değil; kulun iradesine, çabasına ve liyakat yasalarına (Sünnetullah) göre verir [2]. "Kitabın önüne geçmesi" ifadesi, insanın özgür iradesini ve "insan için ancak çalıştığının karşılığı vardır" [3] ilkesini yok sayar.
Bilim (1 - Red): Metindeki 40 gün nutfe, 40 gün alaka, 40 gün mudga (toplam 120 gün) şeklindeki gelişim aşamaları, modern embriyoloji verileriyle kesin olarak çelişmektedir. Carnegie Evreleme Sistemine ve modern tıbba göre; organogenez (organ oluşumu), kemikleşme ve kas yapısı 120. günde (4. ayın sonunda) değil, ilk 8 hafta (56 gün) içinde büyük oranda tamamlanmış olur [4]. 120. günde fetüs; tüm organları oluşmuş, parmak izleri belirmiş, refleksleri gelişmiş ve hareket eden bir "insan" formundadır; hadiste iddia edildiği gibi henüz ruh üflenmemiş bir "et parçası" (mudga) aşamasında değildir.
KAYNAKLAR
[1] Âl-i İmrân Suresi, 165. Ayet: Arapça: ...قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْۜ... | Okunuş: ...Kul huve min indi enfusikum... | Meal: ...De ki: O (başınıza gelen musibet), kendi yaptıklarınızdandır (kendi benliğinizdendir).
[2] Âl-i İmrân Suresi, 26. Ayet: Arapça: ...تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَٓاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَٓاءُۘ... | Okunuş: ...Tû’ti’l-mulke men teşâu ve tenziu’l-mulke mimmen teşâu... | Meal: ...(Ey Allah'ım!) Sen mülkü/iktidarı dilediğine (yasalarına/liyakkate uyana) verirsin, dilediğinden de mülkü çekip alırsın...
[3] Necm Suresi, 39. Ayet: Arapça: وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ | Okunuş: Ve en leyse li'l-insâni illâ mâ se'â | Meal: Ve şüphesiz insan için, kendi çalışmasından/çabasından başkası yoktur.
[4] Ronan O'Rahilly - Fabiola Müller. (2010). "Developmental stages in human embryos: revised and new measurements", Cells Tissues Organs, 192/2, 73-84.
Title