Hadis No. 21
Köpeklerin Katli
Müslim, No. 1571 | Yahya b. Yahya (d. 142/759 - ö. 226/840) > Hammad b. Zayd (d. 98/716 - ö. 179/795) > Amr b. Dinar (d. 46/666 - ö. 126/743) > İbn Ömer
İbn Ömer, Allah Resulü'nün (sallallahu aleyhi ve sallam) av için evcilleştirilmiş veya koyun sürüsünü veya diğer evcil hayvanları koruyan köpekler hariç köpeklerin öldürülmesini emrettiğini rivayet etti. İbn Ömer'e, Ebu Hurayra'nın tarlayı koruyan köpek hakkında (istisna) söz ettiği söylendi. Bunun üzerine İbn Ömer, "Ebu Hurayra'nın toprağı olduğu için" dedi.
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِ الْكِلاَبِ إِلاَّ كَلْبَ صَيْدٍ أَوْ كَلْبَ غَنَمٍ أَوْ مَاشِيَةٍ . فَقِيلَ لاِبْنِ عُمَرَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ أَوْ كَلْبَ زَرْعٍ . فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنَّ لأَبِي هُرَيْرَةَ زَرْعًا.
Sened (2 - Zayıf): Bu rivayet, hadis metodolojisi açısından "Sahih" bir zincire sahip olsa da, metin içi eleştiri (metin tenkidi) açısından şok edici bir tarihsel itirafı barındırır. Rivayette İbn Ömer, Ebu Hureyre'nin "ziraat köpeği öldürülmez" istisnasını dine eklemesini, onun tarlası olmasına ve şahsi ekonomik çıkarına bağlamaktadır. Bu durum, sahabe döneminde dahi dini hükümlerin (hadislerin), ravilerin sosyal konumlarına ve menfaatlerine göre şekillenebildiğini veya manipüle edilebildiğini gösteren en somut delillerden biridir. Bir raviyi (Ebu Hureyre) şahsi çıkarla itham eden bu metin, rivayetin evrensel bir dinî hüküm olmaktan ziyade, dönemsel ve beşeri bir tartışma olduğunu kanıtlar.
Kur'an (1 - Red): Kur'an, ekolojik sistemin bir parçası olan hayvanları "sizin gibi birer ümmet" olarak tanımlar [1]. Mâide Suresi'nde "öğretilmiş avcı köpeklerin" (kelb-i muallim) tuttuğu avın helal kılınması, bu hayvanların yaşam hakkının ve insanla olan ortaklığının Kur'an tarafından tescillendiğini gösterir [2]. Ayrıca Kehf Suresi'nde, mağaradaki gençlerin köpeği (Kıtmir), onlarla birlikte sadakatle anılır ve ilahi koruma kapsamında anlatılır [3]. Kur'an'ın bu vizyonu karşısında, bir canlı türünün (köpeklerin) toptan itlafını emretmek veya onların yaşam hakkını "tarlası olanın işine yaraması" gibi pragmatik gerekçelere indirgemek, "Rahmet" ve "Adalet" ilkeleriyle bağdaşmaz.
Bilim (1 - Red): Ekolojik denge ve biyoloji bilimi açısından, bir türün (köpekler) sebepsiz yere ve kitlesel olarak itlaf edilmesi, besin zincirini bozan ve doğanın dengesine müdahale eden bir eylemdir. Köpeklerin insanlarla binlerce yıllık ko-evrim süreci ve sosyal zekaları, onların sadece "kullanışlı nesneler" olmadığını, duygusal ve bilişsel kapasiteye sahip canlılar olduğunu kanıtlamaktadır.
KAYNAKLAR
[1] En'âm Suresi, 38. Ayet: Arapça: وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ... | Okunuş: Ve mâ min dâbbetin fîl ardı ve lâ tâirin yatîru bi cenâhayhi illâ umemun emsâlukum... | Meal: Yeryüzünde yürüyen hayvanlar ve kanatlarıyla uçan kuşlardan hiçbiri yoktur ki, sizin gibi birer ümmet (topluluk) olmasınlar...
[2] Mâide Suresi, 4. Ayet: Arapça: ...وَمَا عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ... | Okunuş: ...Ve mâallemtum minel cevârihi mukellibîn... | Meal: ...Alıştırdığınız avcı köpeklerin tuttuklarından yiyin...
[3] Kehf Suresi, 18. Ayet: Arapça: ...وَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيدِ... | Okunuş: ...Ve kelbuhum bâsitun zirâayhi bil vasîd... | Meal: ...Köpekleri de mağara girişinde ön ayaklarını uzatmış yatmakta idi...
Title