Hadis No. 41

Sened (4 - Sahih): Bu hadisin ana metni İbn Abbas (r.a.) üzerinden gelse de, aynı emir (parmakları yalamak veya sildirmemek) 5 farklı Sahabe tarafından bağımsız olarak rivayet edilmiştir. Abdullah b. Abbas, Cabir b. Abdullah, Ka'b b. Malik, Enes b. Malik ve Ebu Hureyre kanallarıyla gelen rivayetler birbirini desteklediği için hadis sened açısından sahih kabul edilir. [1][2][3][4][5]

Kur'an (1 - Red): Kur'an, temizliğin (taharet) su ile yapılmasını esas alır. Hadiste önerilen "tükürük/yalamak suretiyle temizlenme" yöntemi, Kur'an'ın belirlediği yüksek hijyen standardı ile uyuşmamaktadır. Elin yağını gidermek için onu yalamak veya başkasına yalatmak, mikrop barındırma ve hastalık bulaştırma riski taşıdığı için "Kendi elinizle kendinizi tehlikeye atmayın" ilkesine ve insan tabiatının tiksindiği şeylerden (Habis) kaçınma prensibine aykırıdır. [6][7][8]

Bilim (1 - Red): İnsan tükürüğü sindirim enzimleri ve antimikrobiyal proteinler içerse de, aynı zamanda çeşitli bakterileri ve sistemik patojenleri barındırır. Tıbbi hijyen standartları, el-ağız temasını enfeksiyon riskini artıran temel bir vektör olarak kabul eder. Özellikle "başkasına yalatmak" ifadesi; Helicobacter pylori, Epstein-Barr ve çeşitli virüslerin bulaşması açısından yüksek risk taşır. Modern tıp, bu eylem yerine su ve sabunla temizliği zorunlu kılar. [9][10][11][12]

KAYNAKLAR

[1] Sunnah.com. "Sahih al-Bukhari 5456", Kitabü'l-Et'ime. https://sunnah.com/bukhari:5456

[2] Sunnah.com. "Sahih Muslim 2033b", Kitabü'l-Eşribe. https://sunnah.com/muslim:2033b

[3] Sunnah.com. "Sahih Muslim 2032a", Kitabü'l-Eşribe. https://sunnah.com/muslim:2032a

[4] Sunnah.com. "Sahih Muslim 2034", Kitabü'l-Eşribe. https://sunnah.com/muslim:2034

[5] Sunnah.com. "Sahih Muslim 2035a", Kitabü'l-Eşribe. https://sunnah.com/muslim:2035a

[6] Maide Suresi, 6. Ayet: Arapça: ...فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ... وَإِن كُنتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا... | Okunuş: ...Fagsilû vucûhekum ve eydiyekum... ve in kuntum cunuben fattahherû... | Meal: ...Yüzlerinizi ve ellerinizi yıkayın... Eğer cünüp iseniz iyice temizlenin (yıkanın)...

[7] Araf Suresi, 157. Ayet: Arapça: ...وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَآئِثَ... | Okunuş: ...Ve yuharrimu aleyhimul habâis... | Meal: ...O, onlara pis ve zararlı şeyleri (habis olanı) haram kılar...

[8] Bakara Suresi, 195. Ayet: Arapça: ...وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ... | Okunuş: ...Ve lâ tulkû bi eydîkum ilet tehluke... | Meal: ...Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın...

[9] Per Brandtzaeg. (2013). "Secretory IgA: Designed for anti-microbial defense", Frontiers in Immunology, 4/222. https://doi.org/10.3389/fimmu.2013.00222

[10] Kayali Stefano vd. (2018). "Helicobacter pylori, transmission routes and recurrence of infection: State of the art", Acta Biomedica, 89/8-S, 72-76. 

https://doi.org/10.23750/abm.v89i8-S.7947

[11] Taissa Vila vd. (2019). "The power of saliva: Antimicrobial and beyond", Journal of Dental Research, 18/11, e1008058. https://doi.org/10.1371/journal.ppat.1008058

[12] Chien-Yuan Huang vd. (2024). "A review of enterovirus-associated hand-foot and mouth disease: Preventive strategies and the need for a global enterovirus surveillance network", Pathogens and Global Health, 118/7-8, 538-548. https://doi.org/10.1080/20477724.2024.2400424