Hadis No. 43
Hz. Ali'nin Ayakta Su İçmesi ve Ruhsat
Buhari, No. 5615 | Ebu Nuaym (Fazl b. Dükeyn) (d. 748 - ö. 834) > Mis'ar b. Kidâm (d. ? - ö. 770) > Abdülmelik b. Meysere (d. ? - ö. yak. 750) > Nezzâl b. Sebre (d. ? - ö. yak. 680) > Hz. Ali (d. 600 - ö. 661)
İnsanlar ayakta su içmeyi mekruh görüyorlar. Oysa ben Peygamberi (s.a.v.), tıpkı benim içtiğimi gördüğünüz gibi, ayakta su içerken gördüm.
إِنَّ نَاسًا يَكْرَهُونَ أَنْ يَشْرَبَ أَحَدُهُمْ قَائِمًا، وَإِنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَعَلَ كَمَا رَأَيْتُمُونِي فَعَلْتُ
Sened (3 - Muhtemel): Hz. Ali'nin başı çektiği bu rivayette, İbn Abbas ve İbn Ömer gibi diğer sahabilerin de Peygamber'in (s.a.v.) ayakta su içtiğini nakletmesi, eylemin tek bir kaynağa dayanmadığını gösterir. Bu "izin verici" hadis, yasaklayıcı hadislerle matematiksel olarak eşit güçtedir (3 Sahabe bandı) ve puan cetveline göre "Muhtemel" olarak değerlendirilir. [1][2][3][4]
Kur'an (2 - Nötr): Hadis, ayakta su içmenin meşru olduğunu bildirir. Kur'an, yeme-içme adabını "helal gıda" ve "israf" ekseninde ele alırken, fiziksel duruşa dair bir kısıtlama getirmez. Maide 87'deki "helal olanı haram kılmayın" ilkesiyle örtüşen hadis, Kur'an'ın sessiz kaldığı alanda bir serbestlik beyanıdır. [5][6]
Bilim (3 - Kabul): Yemek borusundaki sıvı geçişinin yerçekiminden ziyade, yutkunma ile tetiklenen peristaltik dalgalar (kas hareketleri) tarafından yönetildiği kanıtlanmıştır. Bu bulgu, ayakta su içildiğinde suyun mideye sertçe çarpacağı yönündeki yaygın yanlış kanıyı çürütür; su, pozisyondan bağımsız olarak kas kontrolüyle mideye indirilir. Oturma ve ayakta durma arasında biyolojik açıdan anlamlı bir fark yoktur. [7]
KAYNAKLAR
[1] Sunnah.com. "Sahih al-Bukhari, Book of Drinks, Hadith 5615", Sunnah.com. https://sunnah.com/bukhari:5615
[2] Osman Oruçham. (2017). "Ayakta Su İçmekle İlgili Hadisler Bağlamında Hadis Tasnif ve Yorumunda Yanlış Algılar ve Bunun Müslümanlar Üzerindeki Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme", International Journal of Social Science, 2017/58, 251-270. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7151
[3] Maide Suresi, 87. Ayet: Arapça: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تُحَرِّمُواْ طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللّهُ لَكُمْ وَلاَ تَعْتَدُواْ... | Okunuş: Yâ eyyuhellezîne âmenû lâ tuharrimû tayyibâti mâ ehallallâhu lekum ve lâ ta'tedû... | Meal: Ey iman edenler! Allah’ın size helâl kıldığı iyi ve temiz şeyleri (siz kendinize) haram kılmayın ve haddi aşmayın...
[4] A'raf Suresi, 31. Ayet: Arapça: وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ | Okunuş: Ve kulû veşrabû ve lâ tusrifû, innehu lâ yuhibbul musrifîn. | Meal: ...Yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü O, israf edenleri sevmez.
[7] J. F. Helm vd. (1993). "Determinants of esophageal acid clearance in normal subjects", Gastroenterology, 85/3, 607–612. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6873607/
Title