Hadis No. 67

Sened (3 - Muhtemel): "Aslandan kaçar gibi kaç" metaforunu içeren spesifik metin, veri tabanında büyük oranda Ebu Hureyre (r.a.) üzerinden gelmektedir. Ancak, "Cüzzamlıdan uzak durulması" veya "Temasın kesilmesi" (Karantina mantığı) eylemini rivayet eden diğer sahabeler şunlardır: Ebu Hureyre (Buhari), Şerîd b. Süveyd'in Babası (Müslim - Peygamber'in cüzzamlı birine dokunmadan şehre sokmaması) ve Abdullah b. Amr (Müsned). Matematiksel Bulgu: Lafız (Aslan benzetmesi) olarak Tek Sahabe görünse de, verilen hüküm (Cüzzamlıdan uzak durmak) 2-3 Farklı Sahabe tarafından eylemsel olarak doğrulanmıştır. Hadisin ilk kısmı olan "La Adva" (Bulaşma yoktur) kısmı ise çok daha fazla sahabe tarafından rivayet edilmiştir. [1][2]

Kur'an (3 - Kabul): Hadis, bulaşıcı bir hastalığı (cüzzam) taşıyan kişiden uzak durulmasını, yani tedbir alınmasını (karantina/sosyal mesafe) emretmektedir. Kur'an-ı Kerim, insan hayatını korumayı esas alır ve Bakara Suresi 195. ayette "Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın" buyurarak, bile bile zarara yaklaşmayı yasaklar. Bulaşıcı ve ölümcül risk taşıyan bir hastalığa karşı korunmak, Kur'an'ın "Canın Korunması" (Hıfzı'n-Nefs) ilkesiyle birebir örtüşmektedir. Ayrıca Nisa Suresi 71. ayette genel anlamda "Tedbirinizi alın" emri bulunmaktadır. Allah, sebeplere sarılmayı ve akletmeyi emreder; dolayısıyla biyolojik bir tehditten (hastalıktan) sakınmak, tevekküle aykırı değil, aksine Kur'an'ın öngördüğü rasyonel bir davranıştır. [3][4]

Bilim (3 - Kabul): Hadis metni, bulaşıcı bir hastalık olan Cüzzam'a (Lepra / Hansen Hastalığı) karşı karantina ve sosyal mesafe (izolasyon) prensibini uygulamayı önermektedir. Modern Tıp ve Mikrobiyoloji, cüzzamın Mycobacterium leprae adlı basilin neden olduğu, kronik ve enfeksiyöz bir hastalık olduğunu doğrular. Hastalığın bulaşma yolu temel olarak damlacık enfeksiyonu (burun ve ağız salgıları) ve uzun süreli yakın temastır. Tedavi edilmeyen lepromatöz tip cüzzam hastaları, basili çevreye yayarlar. Metindeki "Aslandan kaçar gibi kaçın" ifadesi, enfeksiyon riskini minimize etmek için hasta bireyle teması kesme uyarısıdır. Bu, modern epidemiyolojide bulaşıcı hastalıkların yayılımını durdurmak için kullanılan en temel yöntem olan "kaynak izolasyonu" ilkesiyle tam uyumludur. Antibiyotik öncesi dönemde bu uyarı, hastalığın yayılmasını önleyen yegane bilimsel yöntemdi. [5][6][7]

KAYNAKLAR

[1] Sunnah.com. "Sahih al-Bukhari 5707", Tıp Kitabı. https://sunnah.com/bukhari:5707

[2] Sunnah.com. "Sahih Muslim 2231", Selam Kitabı. https://sunnah.com/muslim:2231

[3] Bakara Suresi, 195. Ayet: Arapça: ...وَلَا تُلْقُوا بِاَيْد۪يكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِۘ وَاَحْسِنُواۚ... | Okunuş: ...Velâ tulkû bi-eydîkum ile-ttehluketi ve ahsinû... | Meal: ...Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın ve iyilik edin...

[4] Nisa Suresi, 71. Ayet: Arapça: يَا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ... | Okunuş: Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû hużû hizrakum... | Meal: Ey iman edenler! Tedbirinizi alın...

[5] Laura C. Rodrigues - Diana N. J. Lockwood. (2011). "Leprosy now: epidemiology, progress, challenges, and research gaps", The Lancet Infectious Diseases, 11/6, 464-470. https://doi.org/10.1016/S1473-3099(11)70006-8

[6] Joel Carlos Lastória - Marilda Aparecida Milanez Morgado de Abreu. (2014). "Leprosy: review of the epidemiological, clinical, and etiopathogenic aspects - Part 1", Anais Brasileiros de Dermatologia, 89/2, 205-218. https://doi.org/10.1590/abd1806-4841.20142450

[7] D. M. Scollard vd. (2006). "The continuing challenges of leprosy", Clinical Microbiology Reviews, 19/2, 338-381. https://doi.org/10.1128/CMR.19.2.338-381.2006