Hadis No. 68

Sened (2 - Zayıf): Bu hadis, önceki "Cüzzamlıdan kaçın" (Buhari) hadisine zıt bir veri sunar. Veri madenciliği taramasında şu sonuçlar çıkmıştır: Tek Kaynak: Peygamber'in cüzzamlı biriyle bizzat yemek yediğini anlatan rivayet, temel kütüb-i sitte kaynaklarında sadece Cabir b. Abdullah (r.a.) yoluyla gelmektedir. (Tirmizî ve İbn Mâce de aynı kökten, Cabir'den nakleder). Ravi Zafiyeti (Kritik): Zincirdeki Mufaddal b. Fedâle isimli ravi, hadis otoriteleri (İbn Hacer, Ebu Hatim) tarafından "Zayıf" veya "Münker" (reddedilen) hadis nakleden biri olarak işaretlenmiştir. İstatistiksel Karşılaştırma: "Cüzzamlıdan Kaç" Hadisi: Buhari'de geçer (En üst güvenilirlik), 3+ Sahabe rivayet etmiştir. "Cüzzamlıyla Ye" Hadisi: Ebu Davud/Tirmizi'de geçer, Tek Sahabe rivayet etmiştir ve zincirde zayıf halka vardır. Sonuç: Matematiksel olarak "Kaçınma/Karantina" hadisi, "Birlikte yeme" hadisinden daha sahih ve güçlüdür. Alimler bu hadisi genellikle "Peygamberin tevekkülünün zirvesi" veya "Yasağın haram değil tedbir olduğunu göstermek" şeklinde yorumlamıştır. [1][2][3]

Kur'an (1 - Red): Hadis, bulaşıcı hastalığı (cüzzam) olan biriyle aynı kaptan yemeyi, biyolojik riski (bulaşmayı) görmezden gelmeyi ve bunu "tevekkül" kavramıyla meşrulaştırmayı önermektedir. Kur'an-ı Kerim'de "tevekkül"; akıl ve bilimi devre dışı bırakıp tehlikeye atılmak değil, gerekli tüm tedbirleri aldıktan sonra sonuca razı olmaktır. Bakara Suresi 195. ayet, "Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın" buyurarak, bile bile zarara yaklaşmayı yasaklar. Bulaşıcı bir hastalık varken tedbiri terk etmek bu ayetin hükmüne aykırıdır. Ayrıca Nisa Suresi 71. ayet, müminlere genel bir ilke olarak "Tedbirinizi alın" emrini verir. Allah'ın yarattığı sebep-sonuç ilişkisine (Sünnetullah) aykırı hareket etmek ve sağlığı riske atmak Kur'an'ın koruma (Hıfzı'n-Nefs) prensibiyle çelişmektedir. [4][5]

Bilim (1 - Red): Hadiste betimlenen eylem (tedavi edilmemiş bulaşıcı bir hastalığa sahip bireyle aynı kaptan elle yemek yemek), modern Enfeksiyon Kontrolü ve Epidemiyoloji standartlarıyla çelişmektedir. Cüzzam (Lepra), Mycobacterium leprae bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyondur. Bulaşma yolu temel olarak damlacık enfeksiyonu (hastanın burun/ağız salgıları) ve uzun süreli yakın temastır. Bilimsel çalışmalar, tedavi edilmemiş lepromatöz (çok basilli) cüzzam hastalarının burun salgılarında ve açık deri lezyonlarında yoğun miktarda basil bulunduğunu kanıtlamıştır. Aynı kaptan yemek yemek hem damlacık (yakın mesafe solunumu) hem de temas yoluyla çapraz bulaşma riski oluşturur. Metindeki "Allah'a güven" ifadesi inanç (metafizik) boyutunda olsa da, fiziksel eylem (izolasyonun ihlali), tıbbi hijyen kurallarına ve "Hasta bireyi izole etme" (karantina) prensibine aykırıdır. Modern tıp, aktif enfeksiyon taşıyan bireylerle ortak mutfak eşyası kullanımını reddeder. [6]

KAYNAKLAR

[1] Sunnah.com. "Sunan Abi Dawud 3925", Tıp Kitabı. https://sunnah.com/abudawud:3925

[2] Sunnah.com. "Jami` at-Tirmidhi 1817", Yiyecekler Kitabı. https://sunnah.com/tirmidhi:1817

[3] Sunnah.com. "Sunan Ibn Majah 3542", Tıp Kitabı. https://sunnah.com/ibnmajah:3542

[4] Bakara Suresi, 195. Ayet: Arapça: ...وَلَا تُلْقُوا بِاَيْد۪يكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِۘ وَاَحْسِنُواۚ... | Okunuş: ...Velâ tulkû bi-eydîkum ile-ttehluketi ve ahsinû... | Meal: ...Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın ve iyilik edin...

[5] Nisa Suresi, 71. Ayet: Arapça: يَا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ... | Okunuş: Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû hużû hizrakum... | Meal: Ey iman edenler! Tedbirinizi (korunma önlemlerinizi) alın...

[6] David M. Scollard vd. (2006). "The Continuing Challenges of Leprosy", Clinical Microbiology Reviews, 19/2, 338-381. https://doi.org/10.1128/CMR.19.2.338-381.2006