Hadis No. 71
Rü'yetullah (Allah'ı Görme) ve "Sâq" (Baldır) Sıfatı
Buhari, No. 806 | Yahya b. Bükeyr (d. 771 - ö. 845) > Leys b. Sa'd (d. 713 - ö. 791) > Halid b. Yezid (d. ? - ö. ?) > Said b. Ebi Hilal (d. 690 - ö. 766) > Zeyd b. Eslem (d. ? - ö. 753) > Atâ b. Yesâr (d. 630 - ö. 721) > Ebu Said el-Hudri (d. 612 - ö. 693)
...(Allah) 'Ben sizin Rabbinizim' der. Onlar (Müminler): 'Senden Allah'a sığınırız, Rabbimiz bize gelinceye kadar yerimiz burasıdır' derler... Sonra (Rabbimiz) baldırını (Sâq) açar. Bunun üzerine her mümin O'na secde eder.
...فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ. فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا... فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ
Sened (3 - Muhtemel): Bu hadis (Allah'ın ahirette görülmesi ve 'Sâq'/Baldır açılması detayı), İslam akaidinin en kritik konularından biridir. Veri madenciliği taramasında, "Baldırın açılması" ifadesini veya bu spesifik tecelli sahnesini hadis formunda rivayet eden sahabeler: Ebu Said el-Hudri (Buhari ve Müslim) ve Ebu Hureyre (Buhari, Tefsir Kitabı). Kütüb-i Sitte ekseninde bu detayı veren 2 Ana Sahabe mevcuttur. Buhari ve Müslim'de geçmesi hadisin "Sahih" (Otantik) olduğunu kanıtlar. Ancak Sahabe sayısı açısından "Muhtemel" aralığındadır. [1][2][3]
Kur'an (1 - Red): Hadis, Allah'a fiziksel bir uzuv (baldır/bacak) izafe etmekte ve O'nun müminlere bu uzvunu göstererek kendisini tanıtacağını iddia etmektedir. Bu anlatım, Allah'ı insan biçimli tasvir etmektir. Kur'an-ı Kerim, Allah'ın zatı ve sıfatları konusunda Şura Suresi 11. ayette "O'nun benzeri hiçbir şey yoktur" ilkesini en temel ve muhkem kural olarak koymuştur. Hadiste geçen "baldırı açmak" ifadesi, Kur'an'da Kalem Suresi 42. ayette geçer. Ancak Arap dilinde bu ifade, bir uzvu göstermek değil; "işlerin zorlaşması, durumun ciddiyeti ve dehşeti" anlamına gelen bir deyimdir. Kur'an, bu ifadeyi mecaz anlamında kullanırken; Hadis metni bunu Allah'ın şahsına ait fiziksel bir eyleme dönüştürmüştür. Bu durum, Kur'an'ın "Tenzih" ilkesine aykırıdır. [4][5][6]
Bilim (2 - Nötr): Hadis metni, İslam teolojisinde "Ahiret" olarak tanımlanan, fiziksel evrenin ötesindeki bir zaman diliminde gerçekleşeceği bildirilen olayları konu almaktadır. Metindeki "Rabbimiz baldırını açar" ifadesi, İslam Kelam ilminde "Müteşabih" (antropomorfik/mecazi) sıfatlar kategorisine girer. Bu ifade, fiziksel/biyolojik bir organın anatomik yapısını değil, İlahiyat felsefesi kapsamındaki "İlahi Tecelli" veya "Olayın Dehşeti" kavramlarını betimler. Pozitif bilimler, yalnızca gözlemlenebilir ve ölçülebilir olgularla ilgilenir. Metafizik varlıklar veya ahiret hayatı gibi "test edilemez" alanlar, bilimsel metodolojinin kapsamı dışındadır. Bu nedenle metin, fiziksel evrende gerçekleşen bir doğa olayını iddia etmediği için bilimsel doğrulama veya yanlışlama kriterlerine tabi değildir.
KAYNAKLAR
[1] Sunnah.com. "Sahih al-Bukhari 806", Ezan Kitabı. https://sunnah.com/bukhari:806
[2] Sunnah.com. "Sahih al-Bukhari 4919", Tefsir Kitabı. https://sunnah.com/bukhari:4919
[3] Sunnah.com. "Sahih Muslim 183", İman Kitabı. https://sunnah.com/muslim:183a
[4] Şura Suresi, 11. Ayet: Arapça: ...لَيْسَ كَمِثْلِه۪ شَيْءٌۚ وَهُوَ السَّم۪يعُ الْبَص۪يرُ | Okunuş: ...Leyse kemiślihi şey-un vehuve-ssemî'u-lbasîr. | Meal: ...O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.
[5] Kalem Suresi, 42. Ayet: Arapça: يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَيُدْعَوْنَ اِلَى السُّجُودِ فَلَا يَسْتَط۪يعُونَۙ | Okunuş: Yevme yukşefu 'an sâkin veyud'avne ile-ssucûdi felâ yestetî'ûn(e). | Meal: O gün işler zorlaşır (paçalar tutuşur/hakikat çırılçıplak ortaya çıkar) ve secdeye çağrılırlar; fakat buna güç yetiremezler.
[6] En'am Suresi, 103. Ayet: Arapça: لَا تُدْرِكُهُ الْاَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْاَبْصَارَۚ... | Okunuş: Lâ tudrikuhu-l-ebsâru vehuve yudriku-l-ebsâr... | Meal: Gözler O'nu idrak edemez (kavrayamaz); O ise bütün gözleri idrak eder...
Title