Hadis No. 75
Basra'nın Kuruluşu ve "Benî Kantûra" İstilası
Ebû Dâvûd, No. 4306 | Muhammed b. Yahya (d. 798 - ö. 872) > Abdülsamed b. Abdülvaris (d. ? - ö. 822) > Abdülvaris b. Sa'id (d. 713 - ö. 796) > Sa'id b. Cumhân (d. ? - ö. 753) > Enes b. Malik (d. 612 - ö. 712)
Ey Enes! İnsanlar (gelecekte) şehirler kuracaklar. Onlardan birine Basra (veya Busayra) denilecek... Ahir zamanda, yüzleri (kalkan gibi) geniş, gözleri küçük olan Benî Kantûra (Türkler/Moğollar) gelip nehrin kenarına inecekler. O zaman halk üç fırkaya ayrılacak...
يَا أَنَسُ إِنَّ النَّاسَ يُمَصِّرُونَ أَمْصَارًا وَإِنَّ مِصْرًا مِنْهَا يُقَالُ لَهُ الْبَصْرَةُ... فَإِذَا كَانَ فِي آخِرِ الزَّمَانِ جَاءَ بَنُو قَنْطُورَاءَ عِرَاضُ الْوُجُوهِ...



Sened (2 - Zayıf): Hadis, Ebû Dâvûd (d. 817 - ö. 889) tarafından kaydedilmiştir. Kritik halka olan Sa'id b. Cumhur, hadis rical kitaplarında "Makbul" veya "Meçhul" olarak geçer, bu durum senedi teknik olarak zayıflatır. Ancak metindeki "Basra'nın kurulması" ve "Geniş yüzlü kavmin (Moğol istilası) nehir kenarına inmesi" tarihsel olarak birebir gerçekleştiği için, İslam alimleri bunu "Nübüvvet Mucizesi" sayar. Hadis usulünde "Senedi Zayıf, Metni Sahih/Vaki" olarak değerlendirilir. [1][2]
Kur'an (1 - Red): Kur'an, Peygamber'in (s.a.v.) mutlak gaybı (geleceği) bilmediğini, kendisine bildirilenden başkasına vakıf olmadığını defalarca vurgular. Araf 188 ve En'am 50 ayetlerinde Peygamber'e, "Eğer gaybı bilseydim, daha çok hayır yapardım" demesi emredilir. Henüz kurulmamış bir şehrin ismini (Basra) ve yüzyıllar sonra gelecek bir kavmin (Beni Kantura) fiziksel özelliklerini detaylıca tarif etmek, bu "Muhkem" ayetlerin çizdiği Peygamber profiliyle çelişir. Kur'an, Peygamber'in kendi çevresindeki münafıkları dahi bilemediğini belirtir (Tevbe 101). Ahir zaman adı altında detaylı senaryolar, Kur'an'ın "Kıyamet ansızın gelir" prensibini zedeler ve odağı "iman/amel"den "kehanet/korku"ya kaydırır. [3][4][5][6]
Bilim (2 - Nötr): Hadis metninde geçen "yüzleri kalkan gibi geniş" ve "gözleri küçük" ifadesi, Fiziksel Antropoloji literatüründe "Mongoloid" popülasyonların karakteristik kraniyofasiyal özellikleri ile örtüşmektedir. Bilimsel çalışmalar, bu popülasyonların yüksek bizigomatik genişliğe ve epikantik kıvrıma sahip olduğunu doğrulamaktadır. Metindeki fiziksel tanımlamalar antropolojik verilerle tam uyumlu olsa da, metnin ana iddiası olan "henüz gerçekleşmemiş bir tarihsel olayı ve kurulan şehri önceden bilme" durumu, bilimsel metodoloji ile test edilebilir bir doğa yasası olmadığından analiz Nötr kategorisinde değerlendirilmiştir. [7][8]
KAYNAKLAR
[1] Sunnah.com. "Sunan Abi Dawud 4306 - Battles (Kitab Al-Malahim)", Sunnah.com Hadith Database. https://sunnah.com/abudawud:4306
[2] Abdulhalik Bakır - Yusuf Halaçoğlu. "Basra", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/basra
[3] A'raf Suresi, 188. Ayet: Arapça: قُلْ لَا اَمْلِكُ لِنَفْس۪ي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَٓاءَ اللّٰهُۜ وَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۚ وَمَا مَسَّنِيَ السُّٓوءُۚ... | Okunuş: Kul lâ emliku linefsî nef'an ve lâ darran illâ mâ şâallâh. Ve lev kuntu a'lemul gaybe lestekşertu minel hayri ve mâ messeniye's-sû'... | Meal: De ki: "Allah’ın dilediği hariç ben kendime fayda veya zarar verecek güce sahip değilim. Eğer gaybı bilseydim elbette daha çok hayır elde ederdim ve bana hiçbir kötülük dokunmazdı..."
[4] En'am Suresi, 50. Ayet: Arapça: قُلْ لَا اَقُولُ لَكُمْ عِنْد۪ي خَزَٓائِنُ اللّٰهِ وَلَا اَعْلَمُ الْغَيْبَ... | Okunuş: Kul lâ ekûlu lekum indî hazâinullâhi ve lâ a'lemul gaybe... | Meal: De ki: "Size, Allah’ın hazineleri yanımdadır demiyorum. Gaybı da bilmem..."
[5] Tevbe Suresi, 101. Ayet: Arapça: ...وَمِنْ اَهْلِ الْمَد۪ينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْۜ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۜ... | Okunuş: ...Ve min ehlil medîneti meradû alen nifâkı lâ ta'lemuhum, nahnu na'lemuhum... | Meal: ...Medine halkından da münafıklıkta direnenler var. Sen onları bilmezsin, biz onları biliriz..."
[6] Ahkaf Suresi, 9. Ayet: Arapça: ...وَمَٓا اَدْر۪ي مَا يُفْعَلُ ب۪ي وَلَا بِكُمْۜ... | Okunuş: ...Ve mâ edrî mâ yuf'alu bî ve lâ bikum... | Meal: ...Bana ve size ne yapılacağını da bilmem..."
[7] Tsunehiko Hanihara. (2000). "Frontal and facial flatness of major human populations", American Journal of Physical Anthropology, 111/1, 105-134. https://doi.org/10.1002/(sici)1096-8644(200001)111:1%3C105::aid-ajpa7%3E3.0.co;2-o
[8] Ryosuke Kimura vd. (2009). "A Common Variation in EDAR Is Associated with Shovel-Shaped Incisors and Facial Morphology in East Asians", The American Journal of Human Genetics, 85/4, 528-535.
Title