Hadis No. 80

Sened (3 - Muhtemel): Hadis, Müslim (No. 2260) tarafından Züheyr b. Harb, Abdurrahman b. Mehdi, Süfyân es-Sevrî, Alkame b. Mersed ve Süleyman b. Büreyde yoluyla Büreyde b. el-Husayb'dan (Sahabe) rivayet edilmiştir. Metni Peygamber'den (s.a.v.) bizzat duyduğunu söyleyen diğer Sahabeler; Ebû Musa el-Eş'arî (Ebû Dâvûd/İbn Mâce) ve Abdullah b. Amr'dır (Müsned-i Ahmed). Hadis tek bir kanaldan değil, birden fazla sahabe kanalıyla doğrulandığı için "Muhtemel" seviyesindedir. [1][2]

Kur'an (2 - Nötr): Kur'an, "Meysir"i (kumarı) "Şeytan işi bir pislik" olarak tanımlar ve yasaklar (Maide 90). Eğer "Nerdeşir" (Tavla) oyunu, ortaya bir mal/para koyarak oynanıyorsa, hadis bu hükümle tam uyum içindedir. Ancak oyun bahissiz, sadece eğlence amaçlı oynanıyorsa; Kur'an'ın "Eşyada asıl olan serbestliktir" (İbaha) prensibi ve süsleri haram kılmayı kınayan ayeti (Araf 32) devreye girer. Sadece "zar" objesi veya oyun eylemi üzerinden, bunu "domuz kanı" gibi ağır bir necislikle eşdeğer tutmak, Kur'an'ın "suç-ceza dengesi" ve haram kılma hassasiyetiyle (Tahrim 1) çelişebilir. Hadis, ancak kin ve düşmanlığa neden olacak bir kumar gerçekleştiğinde (Maide 91) Kur'an'la uyumlu kabul edilebilir. [3][4][5]

Bilim (2 - Nötr): Hadis metnindeki "batırmış gibi olur" ifadesi, kimyasal bir dönüşümü değil, ahlaki bir metaforu ifade eder. Metinde "kötü" olanı betimlemek için kullanılan "domuz eti ve kanı", Tıbbi Mikrobiyoloji literatüründe Trichinella spiralis ve Hepatitis E gibi patojenlerin insanlara geçişinde yüksek riskli vektörler olarak tanımlanır. Metin, oyunun manevi kirliliğini, biyolojik olarak kanıtlanmış bir "biyolojik kirlilik" (patojen riski) üzerinden örneklendirmiştir. Ayrıca Nörobilim çalışmaları, şansa dayalı oyunların beyindeki ödül merkezinde (Ventral Striatum) dopaminerjik dalgalanmalar yaratarak bağımlılığa yol açabildiğini göstermektedir.

KAYNAKLAR

[1] Sunnah.com. "Sahih Muslim 2260 (Büreyde)", Hadith Database. https://sunnah.com/muslim:2260

[2] Sunnah.com. "Sunan Abi Dawud 4938 (Ebû Musa)", Hadith Database. https://sunnah.com/abudawud:4938

[3] Maide Suresi, 90. Ayet: Arapça: ...اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ... | Okunuş: ...İnnemel hamru vel meysiru vel ensâbu vel ezlâmu ricsun min ameliş şeytâni fectenibûh... | Meal: ...İçki, kumar (meysir), dikili taşlar (putlar) ve fal okları şeytan işi birer pisliktir. Bunlardan kaçının...

[4] A'raf Suresi, 32. Ayet: Arapça: قُلْ مَنْ حَرَّمَ ز۪ينَةَ اللّٰهِ الَّت۪ي اَخْرَجَ لِعِبَادِه۪ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِۜ... | Okunuş: Kul men harreme zînetallâhilletî ahrece li ıbâdihî vet tayyibâti miner rızk... | Meal: De ki: "Allah’ın kulları için yarattığı süsü ve temiz rızıkları kim haram kıldı?"...

[5] Maide Suresi, 91. Ayet: Arapça: اِنَّمَا يُر۪يدُ الشَّيْطَانُ اَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَٓاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِۚ... | Okunuş: İnnemâ yurîduş şeytânu en yûkıa beynekumul adâvete vel bagdâe fîl hamri vel meysiri ve yasuddekum an zikrillâhi ve anis salâh... | Meal: Şeytan, içki ve kumarla, ancak aranıza düşmanlık ve kin sokmak; sizi Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister...