Hadis No. 83
Muaviye'nin Asiliği
Sahih-i Buhari, No. 2812 | Müsedded b. Müserhed (d. 768 - ö. 843) > Abdulaziz b. Muhtar (d. ? - ö. 780 civarı) > Halid el-Hazza (d. ? - ö. 758) > İkrime (d. 645 - ö. 723) > Abdullah İbn Abbas (d. 619 - ö. 687)
(Peygamber s.a.v. Mescid inşaatında taş taşıyan Ammar b. Yasir'in tozunu silerken dedi ki): Vay Ammar'ın haline! Onu asi/azgın bir topluluk (el-fietü'l-bağıye) öldürecektir. Ammar onları Cennet'e çağırır, onlar ise Ammar'ı ateşe (Cehenneme) çağırırlar.
وَيْحَ عَمَّارٍ، تَقْتُلُهُ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ، يَدْعُوهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ، وَيَدْعُونَهُ إِلَى النَّارِ
Sened (5 - Mütevatir): Bu hadis, "Ammar'ı asi bir topluluk öldürecek" lafzıyla sadece Buhârî'de değil; Müslim, Tirmizî ve diğer temel kaynaklarda 20'den fazla sahabe tarafından rivayet edilmiştir. Hadis ilminde yalan üzere birleşmesi imkansız kabul edilen "Mütevatir" seviyesindedir. Zincir; Müsedded b. Müserhed, Abdulaziz b. Muhtar, Halid el-Hazza ve İkrime üzerinden Abdullah İbn Abbas'a (Sahabe) ulaşır. Ammar b. Yasir'in Siffin'de Muaviye'nin ordusu tarafından 93 yaşında şehit edilmesi tarihsel bir gerçektir ve bu durum Muaviye tarafının "Bâgî" (hukuka isyan eden/haksız) olduğunu matematiksel olarak kanıtlar. [1][2]
Kur'an (3 - Kabul): Hadiste geçen "asi/azgın topluluk" (el-fietü'l-bağıye) ifadesi, Kur'an'ın müminler arası çatışmada haksız saldırıda bulunan tarafı tanımlayan terminolojisiyle (Hucurat 9) birebir örtüşmektedir. Hadisteki "Cennete/ateşe çağırma" retoriği, Mümin Suresi 41. ayetteki hak-batıl mücadelesi diliyle uyumludur. Ammar b. Yasir'in haksız yere öldürülmesi, bir mümini kasten öldürenin cezasının cehennem olduğunu bildiren Nisa 93 ayetiyle desteklenir. Peygamber'in bu gelecek bildirimini yapması, Allah'ın elçilerine gaybdan haberler verebileceğini bildiren Cin Suresi 26-27 kapsamında değerlendirilebilir. [3][4][5]
Bilim (2 - Nötr): Ammar b. Yasir'in öldürüleceğine dair iddia, fiziksel bir doğa yasası değil, spesifik bir tarihsel olaydır. Siyaset Bilimi ve Tarih literatürü M.S. 657'deki Siffin Savaşı'nda bu olayın gerçekleştiğini doğrular. Ancak pozitif bilimler, insan davranışlarının önceden kesin olarak bilinebileceği bir "prekognisyon" mekanizmasını tanımaz. "Bağî" terimi hukuki ve sosyolojik bir tanım olup, "Cennet/Cehennem" ifadeleri ise metafizik yargılar içerdiğinden bilimsel metodoloji ile test edilemez. Konu tarihsel ve teolojik bir veri niteliğindedir. [6][7]
KAYNAKLAR
[1] Sunnah.com. "Sahih al-Bukhari 2812 - Fighting for the Cause of Allah (Jihad)", Sunnah.com Hadith Database. https://sunnah.com/bukhari:2812
[2] İsmail Yiğit - İlyas Üzüm. "Sıffîn Savaşı", TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/siffin-savasi
[3] Hucurat Suresi, 9. Ayet: Arapça: وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا... فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَىٰ... | Okunuş: Ve in tâifetâni minel mu'minînaktelelû... fe in bagat ihdâhumâ alel uhrâ... | Meal: Eğer müminlerden iki topluluk birbirleriyle savaşırlarsa aralarını düzeltin. Eğer onlardan biri diğerine saldırır/azgınlık ederse (bağy ederse)... onlarla savaşın...
[4] Mümin Suresi, 41. Ayet: Arapça: وَيَا قَوْمِ مَا لِي أَدْعُوكُمْ إِلَى النَّجَاةِ وَتَدْعُونَنِي إِلَى النَّارِ | Okunuş: Ve yâ kavmi mâ lî ed’ûkum ilen necâti ve ted’ûnenî ilen nâr. | Meal: "Ey kavmim! Nedir bu hal? Ben sizi kurtuluşa çağırıyorum, siz ise beni ateşe çağırıyorsunuz!"
[5] Nisa Suresi, 93. Ayet: Arapça: وَمَنْ يقتُل مُؤمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ... | Okunuş: Ve men yaktul mu'minen muteammiden fe cezâuhu cehennemu... | Meal: Kim bir mümini kasten öldürürse, cezası, içinde ebedî kalacağı cehennemdir...
Title