Hadis No. 24
Bulaşıcı Hastalığın Reddi ve Batıl İnançlar
Buhari, No. 5757 | Muhammed b. el-Hakem (d. ? - ö. 253) > En-Nadr b. Şumeyl (d. 122 - ö. 203) > İsrail b. Yunus (d. 100 - ö. 160) > Ebu Hasin (d. ? - ö. 128) > Ebu Salih (d. ? - ö. 101) > Ebu Hureyre
Bulaşıcı bir hastalık, kötü bir alamet, baykuş alameti ve Safar alameti yoktur.
لاَ عَدْوَى، وَلاَ طِيَرَةَ، وَلاَ هَامَةَ، وَلاَ صَفَرَ
Sened (2 - Zayıf): Bu rivayet, hadis usulü açısından "Muzdarip" (çelişkili/tutarsız) kategorisindedir. Rivayetin ana kaynağı olan Ebu Hureyre'den, hem "Bulaşıcı hastalık yoktur" şeklinde, hem de "Cüzzamlıdan aslandan kaçar gibi kaçın" şeklinde birbirini nakzeden (yalanlayan) iki farklı hüküm nakledilmiştir [1]. Aynı ravinin birbiriyle taban tabana zıt iki hükmü rivayet etmesi ve kendisine bu çelişki sorulduğunda tutarsız tepkiler vermesi (Habeşçe konuşmaya başlaması veya önceki sözünü inkar etmesi), metnin korunamadığını ve ravide hafıza/karıştırma sorunu olduğunu gösterir. Bu durum rivayeti şaibeli hale getirir.
Kur'an (1 - Red): Metindeki batıl inançların (uğursuzluk, baykuş sesi vb.) reddedilmesi Tevhid ilkesine uygundur. Ancak "Bulaşıcı hastalık yoktur" ifadesi, Allah'ın evrene koyduğu sebep-sonuç yasalarını (Sünnetullah) inkar niteliğindedir. Kur'an, "Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın" [2] buyurarak tedbiri emreder. Bulaşıcı bir hastalığın varlığını inkar etmek, insanları tedbirsizliğe sürükleyerek yaşam hakkını ihlal etmektir ki bu, İslam'ın "canın korunması" (hıfzı'n-nefs) ilkesiyle bağdaşmaz.
Bilim (1 - Red): "Bulaşıcı hastalık yoktur" (La 'adva) önermesi, modern tıbbın temeli olan Mikrop Teorisi (Germ Theory) ve epidemiyoloji bilimiyle kesin olarak yalanlanmıştır. Patojenlerin (virüs, bakteri, mantar) konaktan konağa geçişi, laboratuvar ortamında gözlemlenebilen ve engellenebilen biyolojik bir yasadır. Bilim tarihi çalışmaları, bulaşıcı hastalıkların etiyolojisinin (kökeninin) mikrobiyal olduğunu ve "kendiliğinden oluşmadığını" 19. yüzyılda kesin verilerle ispatlamıştır [3]. Tıbbi bir gerçeği reddeden bu metin, bilimsel açıdan kabul edilemez.
KAYNAKLAR
[1] İbrahim'in Baltası. Hadisler. Bulaşıcı Hastalık (Cüzzam) ve Karantina. https://www.ibrahiminbaltasi.com/hadisler/67
[2] Bakara Suresi, 195. Ayet: Arapça: ...وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ... | Okunuş: ...Ve lâ tulkû bi eydîkum ilet tehluketi... | Meal: ...Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın...
[3] Michael Worboys. (2007). "Was there a bacteriological Revolution in late nineteenth-century medicine?", Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Sciences, 38/1, 20-42. https://doi.org/10.1016/j.shpsc.2006.12.003
Title