ÖNERME

İnsan ile Yaratıcı arasındaki ilişki, insan ile toplum arasındaki ilişkinin doğrudan bir yansımasıdır. Evrensel yasa simetrik işler: Affeden, affedilir. Birey, Yaratıcıdan merhamet ve tolerans bekliyorsa; bu nitelikleri öncelikle kendi çevresine yansıtmak zorundadır. İlahi iradenin bireye yönelik tutumu, bireyin diğer insanlara yönelik tutumuyla belirlenir. Merhamet mekanizması tek taraflı değil, karşılıklılık ilkesine dayalıdır.

REFERANSLAR

Simetri Yasası (Nûr Suresi, 22. Ayet) [1]: "…Bırakın affetsinler, hoş görsünler (aldırmasınlar). Allah’ın sizi bağışlamasını arzu etmez misiniz? Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir."

• Analiz: Ayet, "Allah'ın affını istemek" ile "insanları affetmek" arasında matematiksel bir koşul-sonuç ilişkisi kurar.

Etki-Tepki Prensibi (Rahmân Suresi, 60. Ayet) [2]: "İyiliğin karşılığı, iyilikten başka bir şey olabilir mi?"

DEĞERLENDİRME

Nûr Suresi, ilahi merhamet beklentisini bir "ön şarta" bağlar ve insanı kendi vicdanıyla yüzleştirir [1]. "Allah'ın sizi bağışlamasını istemiyor musunuz?" sorusu retoriktir; cevabı eylemde gizlidir. İlahi af talep eden, beşeri af dağıtmakla yükümlüdür. Sistem, pasif bir bekleyişi değil, aktif bir erdemi ödüllendirir.

Katı kalpli olan ve hataları tolere edemeyen bir zihin yapısı, kendisine yönelecek rahmet kanallarını bizzat tıkamış olur. Evrensel adalet sisteminde "ne ekersen onu biçersin" yasası işler [2]. İnsan, diğer insanlara karşı sergilediği davranış modeliyle, aslında Yaratıcı'nın kendisine uygulayacağı muamelenin standartlarını belirlemektedir.

KAYNAKLAR

[1] Nûr Suresi, 22. Ayet:

Arapça: وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا ۗ أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ | Okunuş: Vel ya'fû vel yasfahû, elâ tuhibbûne en yagfirallâhu lekum. | Meal: Bırakın affetsinler, hoş görsünler. Allah'ın sizi bağışlamasını sevmez/istemez misiniz?

[2] Rahmân Suresi, 60. Ayet:

Arapça: هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ | Okunuş: Hel cezâul ihsâni illel ihsân. | Meal: İyiliğin karşılığı, iyilikten başka bir şey olabilir mi?