İslam'ın şartı sadece 5 değildir aklı kullanmak adaletli olmak ve sözünde durmak da farzdır. Kur'an ritüellerin ötesinde hayatın her alanını kuşatan ahlaki ve sosyal sorumluluklar yükler.
Haram sadece yeme-içme değil zihinsel ve ahlaki suçları da kapsar. Ümitsizlik kibir ve kör taklit gibi ontolojik suçlar domuz eti yemekten daha büyük bir çürümedir.
Helal ve haram statik değil dinamiktir. Eşyanın kendisi değil kullanım amacı miktarı ve sonucu (zarar/israf) hükmü belirler. Kur'an akıl ve vicdanla analiz yapmayı emreder.