ÖNERME

"Bismillah" (Allah’ın adıyla/Allah için); her surenin başında (Tövbe Suresi hariç) yer alan bir "İlahi İmza" ve her eylemin başında olması gereken bir "Niyet Ayarı"dır. Besmele, sihirli bir sözcük değil, bir "Etik Filtre"dir.

Bir eyleme başlarken "Bismillah" ya da "Bismillâhirrahmânirrahîm" demek; "Ben bu işi kendi egom, çıkarım veya nefretim için değil; Evrenin Yaratıcısı’nın koyduğu yasalara ve ahlaka uygun olarak yapıyorum" taahhüdünde bulunmaktır. Bu yüzden haram veya kötü bir işe (içki içmek, çalmak, zulmetmek) başlarken besmele çekilemez. Çekilirse, insan kendiyle çelişir. Eğer bir işin başına "Allah’ın adıyla" kesinlikle denilemiyorsa, o iş yapılmamalıdır. Besmele, hayatı kontrol eden bir otokontrol mekanizmasıdır.

REFERANSLAR

İlk Emir (Alak Suresi, 1. Ayet)[1]: "Yaratan Rabbinin adıyla oku!"

• Analiz: Sadece "oku" değil, "O’nun referansıyla/adıyla oku."

Tövbe Suresi İstisnası (Yapısal Kanıt): Kur’an’daki 114 surenin 113’ü besmele ile başlar. Sadece Tövbe Suresi besmele ile başlamaz. Neden? Çünkü Tövbe Suresi, anlaşmayı bozan müşriklere karşı bir "Savaş İlanı ve Ültimatom"dur. Besmele’de "Rahmân ve Rahîm" (Sonsuz Merhamet) sıfatları vardır. Savaş ve ültimatom ortamında "merhamet" askıya alındığı için, o surenin başına besmele (imza) konulmamıştır. Bu durum, besmelenin süs değil, "Merhamet Temelli Bir Yaşam Prensibi" olduğunun en büyük kanıtıdır.

Hz. Süleyman’ın Mektubu (Neml Suresi, 30. Ayet)[2]: "Mektup Süleyman’dandır ve 'Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla' (başlamaktadır)."

DEĞERLENDİRME

Bilgisayarı açarken işletim sisteminin yüklenmesi gibi, Müslüman da güne veya işe başlarken "Bismillah" diyerek "İslam İşletim Sistemi"ni zihnine yükler.

Her işe besmele ile başlamak gerekmez (rutin refleksler hariç); ancak "bilinçli yapılan" her işe başlamak gerekir. Besmele, o işi ibadete (salih amele) dönüştüren niyettir. Sıradan bir yemek yeme eylemi, "Bismillah" ile (bu rızkı vereni anarak) bir şükür eylemine dönüşür.

KAYNAKLAR

[1] Alak Suresi, 1. Ayet:

Arapça: اِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذ۪ي خَلَقَۚ

Okunuş: Ikra' bismi rabbikelleżî halak(e).

Meal: Yaratan Rabbinin adıyla oku!

[2] Neml Suresi, 30. Ayet:

Arapça: اِنَّهُ مِنْ سُلَيْمٰنَ وَاِنَّهُ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِۙ

Okunuş: İnnehu min suleymâne ve-innehu bismi(A)llâhi-rrahmâni-rrahîm(i).

Meal: Mektup Süleyman’dandır, Rahmân ve Rahîm Allah’ın adıyla (başlamaktadır).