ÖNERME

Geleneksel anlatı, Hz. İbrahim'in ateşe atılması olayını "ateş gül bahçesi oldu" veya "odunlar balığa dönüştü" şeklinde resmeder. Oysa Kur'an, gül bahçesi oldu demez; ateşe "serin ve selametli ol" emrinin verildiğini söyler. Fiziksel olarak yanma eylemi (oksidasyon); belirli ısı, yakıt ve oksijen şartlarında gerçekleşir.

Allah, İbrahim'in bulunduğu koordinattaki termodinamik yasalarına anlık bir müdahalede bulunmuştur. Isının transfer özelliğinin durdurulması veya İbrahim'in etrafında ateşi yalıtan bir hava boşluğu ya da yüksek basınç alanı oluşturulması, sünnetullahın sahibi için mümkündür.

REFERANSLAR

Termal Komut (Enbiyâ Suresi, 69. Ayet)[1]: "Biz de: 'Ey ateş! İbrahim için serin (berden) ve selametli/güvenli (selâmen) ol' dedik."

• Kavram Analizi: Ayette ateşe "sön" veya "suya dönüş" denmemiştir. Ateş, plazma hâlini korumaya ve çevresini yakmaya devam etmiştir. Ancak İbrahim için "berden" (serinlik) emri verilmiştir. Eğer sadece "serin ol" denilseydi, İbrahim ani ısı kaybından (hipotermi) donarak ölebilirdi. "Selâmen" (güvenli) ifadesi, bu serinliği insan biyolojisine uygun ideal oda sıcaklığına (homeostazi) sabitlemiştir.

Isı Akışı ve Yangın Dinamiği (Termodinamik)[2]: Yangın dinamiği (fire dynamics) yasalarına göre, bir cismin yanması veya zarar görmesi için ateşin sadece var olması yetmez; ateşten cisme doğru bir ısı akışı (heat flux) gerçekleşmesi gerekir. Bu akış; iletim (conduction), taşınım (convection) veya ışınım (radiation) yoluyla olur. Eğer bu transfer mekanizmaları engellenirse, yanma gerçekleşmez.

DEĞERLENDİRME

Allah, İbrahim olayında ateşin varlığını (ontolojisini) yok etmemiş, onun ısı transfer fonksiyonunu İbrahim'in vücudu için pasifize etmiştir. Bu mucize, Allah'ın sadece maddeye değil, enerji yasalarına da hükmettiğini gösterir. Ateşin yakıcılığı onun zatından değil, Allah'ın kodladığı yasadan gelir. Yasa sahibi, dilediği tekil durumda (singularity) o yasayı askıya alabilir.

Halk arasında İbrahim ateşe düşünce ateşin suya, odunların balığa dönüştüğü anlatılır. Kur'an'da ne gül ne de balık vardır. Mucize, İbrahim'in alevlerin ve plazmanın tam ortasında olduğu hâlde, görünmez bir termal zırh (biyomanyetik veya atmosferik bir kalkan) sayesinde fiziksel zarar görmemesidir. Bu durum, olayı masalsı bir sihir değil; fiziğin sahibinin "fizik üstü" bir müdahalesi olarak anlamamızı sağlar.

KAYNAKLAR

[1] Enbiyâ Suresi, 69. Ayet:

Arapça: قُلْنَا يَا نَارُ كُونِي بَرْدًا وَسَلَامًا عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ

Okunuş: Kulnâ yâ nâru kûnî berden ve selâmen alâ İbrâhîm.

Meal: Biz de: "Ey ateş! İbrahim için serin ve selametli ol" dedik.

[2] Dougal Drysdale. "An Introduction to Fire Dynamics". John Wiley & Sons, 3. Baskı (2011), 35-42. https://doi.org/10.1002/9781119975465