ÖNERME

İslam, Arap kültür emperyalizminin bir aracı değildir. Bir kişinin Müslüman olması, kimlik intiharını gerçekleştirmesini veya ismini Arapçalaştırmasını gerektirmez. İsim değişikliği, ancak mevcut isim "şirk" (Allah'tan başkasına kulluk) veya "ahlaka aykırı" bir anlam taşıyorsa zorunludur. Bunun dışında, hangi dilde olursa olsun güzel anlamlı her isim İslamidir. Dillerin ve kültürlerin çeşitliliği, yok edilmesi gereken bir hata değil, korunması gereken ilahi bir ayettir.

REFERANSLAR

Kültürel Çeşitlilik (Rum Suresi, 22. Ayet) [1]: "Göklerin ve yerin yaratılması ile dillerinizin ve renklerinizin farklı olması da O’nun ayetlerindendir/delillerindendir. Şüphesiz bunda bilenler için ibretler vardır."

• Analiz: Ayet, dillerin farklılığını (Türkçe, İngilizce, Farsça vb.) Allah'ın varlığının bir delili olarak sunar. Bir dili (Arapça) diğerine üstün tutmak veya tüm isimleri o dile çevirmek, bu ayetteki ilahi iradeye ve tasarıma muhalefettir.

Kimlik Bilinci (Hucurat Suresi, 13. Ayet) [2]: "...Sizi (birbirinizle tanışasınız diye) milletlere ve kabilelere ayırdık..."

• Analiz: İslam, ulusal kimlikleri yok etmeyi değil, bu kimliklerin tanışma vesilesi olmasını hedefler. Bir kişinin kendi kültürel köklerinden gelen ismini taşıması, bu ayetin "tanışma" (lita'arafu) ilkesine uygundur.

Tarihsel Uygulama (İsim Muhafazası) [3]: Tarihsel kayıtlar, Peygamber'in sadece anlamı "kötü/şirk" olan (örn: Abdüluzza/Putun kulu) isimleri değiştirdiğini; Hz. Ömer, Osman ve Ali gibi İslam öncesi (Cahiliye) döneme ait isimleri ise aynen koruduğunu doğrulamaktadır.

DEĞERLENDİRME

Geleneksel algı, Müslüman olmayı "Araplaşmak" ile eş tutmaktadır. Bu yaklaşım, evrensel bir mesajı yerel bir kabile kültürüne hapsetmektir. Allah katında geçerli olan etiket (isim) değil, içerik (niyet)tir. İbranice kökenli "David", İngilizce "John" veya Türkçe "Tanrıverdi" isimleri; teolojik olarak Arapça karşılıklarıyla aynı kutsal zemindedir. Bir insanın ismini "Barış"tan zorla "Selim"e çevirmeye çalışmak, Rum Suresi 22. ayetteki "Dillerin çeşitliliği Allah'ın ayetidir" [1] hükmüne saygısızlıktır.

Dini tebliğ; insanların kimliklerini silip onları "Arapça isimli kopyalara" dönüştürmek değil, kendi kültürleri ve isimleriyle evrensel ahlakı yaşamalarını sağlamaktır. İsim değişikliği, ancak isim "Savaş", "Ateş" veya "Putun Kulu" gibi negatif anlamlar taşıyorsa gereklidir. Aksi takdirde, her dildeki güzel isim, Allah'ın yarattığı dillerin bir tezahürüdür.

KAYNAKLAR

[1] Rum Suresi, 22. Ayet: Arapça: وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ... | Okunuş: Ve min âyâtihî halkus semâvâti vel ardı vahtilâfu elsinetikum ve elvânikum... | Meal: Göklerin ve yerin yaratılması, dillerinizin ve renklerinizin farklı olması O'nun ayetlerindendir.

[2] Hucurat Suresi, 13. Ayet: Arapça: ...وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا... | Okunuş: ...Ve cealnâkum şuûben ve kabâile li teârafû... | Meal: ...Sizi (birbirinizle tanışasınız diye) milletlere ve kabilelere ayırdık...

[3] Tirmizi. "Edeb". Sünen-i Tirmizi [Cilt/5] (Hadis No: 2839 - İsim değişiklikleri hakkındaki tarihsel veri).