ÖNERME

Kitaplara iman; sadece Kur’an’a inanmak değil, Allah’ın tarih boyunca indirdiği tüm vahiylerin (Tevrat, Zebur, İncil) kaynağının bir olduğunu kabul etmektir. İman edilen kitaplar; kütüphanelerdeki hadis külliyatları, fıkıh kitapları veya şeyhlerin risaleleri değildir; sadece ve sadece Allah’tan inen vahiylerdir. Ancak bu iman, çok kritik bir denge üzerine kuruludur: Biz önceki kitapların bugün elimizde bulunan tahrif edilmiş (bozulmuş) metinlerine değil, peygamberlere inen asıllarına iman ederiz. Kur’an’ın gelişiyle birlikte, önceki kitapların hukuksal geçerliliği (hükmü) kalkmış, geçerli olan tek anayasa Kur’an olmuştur. Eski kitapların varlığına inanmak başka, onlarla amel etmek başkadır. Müslüman; önceki kitapları toptan reddetmez ancak onları olduğu gibi de kabul etmez. Hakikati ambalajına göre değil, özüne göre tanır; tahrif edilmiş metinlerin içindeki ilahî kırıntıları Kur’an süzgeciyle ayıklar.

REFERANSLAR

Çoğul İman (Bakara, 285)[1]: "Peygamber ve müminler... Allah'a, meleklerine, kitaplarına (kütübihi) ve peygamberlerine iman ettiler..."

• Kavram Analizi: Ayet "Kitabına" (tekil) demez, "Kitaplarına" (çoğul) der. Sadece Kur’an’a inanıp diğerlerinin indiriliş gerçeğini yok saymak, vahiy zincirini koparmaktır.

Filtre ve Koruyucu (Mâide, 48)[2]: "(Ey Muhammed!) Sana da Kitab'ı (Kur'an'ı) hak ile, kendinden önceki kitapları doğrulayıcı ve onlar üzerine bir şahit/denetleyici (müheymin) olarak indirdik..."

• Kavram Analizi: Müheymin; gözeten, denetleyen, tashih eden ve doğrusunu yanlışından ayıran demektir. Kur’an, önceki kitapların üzerine inen bir "format" gibidir; doğru kalan kısımları onaylar (tasdik), insan eliyle bozulan kısımları düzeltir (tashih) ve hükmü geçersiz kılar (nesih).

DEĞERLENDİRME

İman edilecek kitaplar listesine insan sözlerini dâhil etmek, vahyin saflığını bozar. Kitaplara iman maddesi; Buhari’yi, Müslim’i, İmam-ı Azam’ın veya Gazali’nin kitaplarını kapsamaz. Bunlar saygıdeğer beşerî çalışmalardır ancak iman esası değildirler. Allah’ın indirdiği yanılmaz vahiy ile kulun yazdığı zanna dayalı rivayet aynı kefeye konulamaz. "Bu hadis kitabına inanmıyorum" demek dinden çıkarmaz; ancak "Kur’an’a veya Tevrat’ın tahrif olmamış özüne inanmıyorum" demek imanı bozar.

Önceki kitaplara yaklaşımımızda "Hakikat Madenciliği" esastır. İncil veya Tevrat tahrif olmuştur demek, tamamen insan sözüne dönüşmüştür demek değildir. İçlerinde hâlâ elmas kırıntıları (Allah’ın ayetleri) vardır. Ancak bu kitapların "kullanım süresi" dolmuş ve yürürlükten kalkmıştır. Tıpkı yeni anayasa kabul edildiğinde eski anayasanın hükmünün kalmaması ama tarihî bir belge olarak değerini koruması gibidir. Müslüman, bugünkü bozulmuş Tevrat’a bakıp amel etmez; ancak onun içinde Kur’an ile örtüşen "Öldürmeyeceksin" gibi evrensel bir ilke gördüğünde, "Bu Allah’ın Musa’ya indirdiği sözün kırıntısıdır" diyerek saygı duyar.

Zincirin son halkasını tutup önceki halkaları koparan, zinciri elinde tutmuş olmaz. Bir kişi "Ben sadece Kur’an’a inanırım, Musa’ya inen beni ilgilendirmez" derse; Kur’an’ın kendisine karşı gelmiş olur. Çünkü Kur’an, kendisini yeni bir din olarak değil; Nuh’un, İbrahim’in, Musa’nın ve İsa’nın dininin (İslam’ın) devamı, tamamlayıcısı ve son sürümü olarak tanıtır. Önceki sürümlere "asılları itibarıyla" iman ederiz, ancak hayatımızı "son sürüme" (Kur’an’a) göre yaşarız.

KAYNAKLAR

[1] Bakara Suresi, 285. Ayet: Arapça: آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ Okunuş: Âmener resûlu bimâ unzile ileyhi min rabbihî vel mu’minûn. Kullun âmene billâhi ve melâiketihî ve kutubihî ve rusulih. Meal: Peygamber, Rabbinden kendisine indirilene iman etti, müminler de (iman ettiler). Her biri; Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiler.

[2] Mâide Suresi, 48. Ayet: Arapça: وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ Okunuş: Ve enzelnâ ileykel kitâbe bil hakkı musaddikan limâ beyne yedeyhi minel kitâbi ve muheyminen aleyh. Meal: (Ey Muhammed!) Sana da o Kitab’ı (Kur’an’ı) hak, önündeki kitapları doğrulayıcı, onları gözetici (müheymin) olarak indirdik.