ÖNERME

Kur’an perspektifinde dünya; hedonist arzuların tatmin edileceği, keyif çatılacak bir tatil köyü değil, aksine insani potansiyellerin açığa çıkacağı zorlu bir eğitim sahasıdır. İmtihan kavramı, Allah’ın kulunun ne yapacağını bilmediği için onu test etmesi değil; kulun içindeki sabır, cesaret ve merhamet cevherinin baskı altında tezahür etmesi sürecidir. Tıpkı karbonun elmasa dönüşmesi için yüksek basınca ihtiyaç duyması gibi; insan ruhu da "Ahsen-i Takvim" seviyesine ancak zorluklarla, kayıplarla ve krizlerle yoğrularak ulaşabilir. Acı ve sıkıntı Allah’ın zulmü değil, büyümenin ve güçlenmenin kaçınılmaz maliyetidir; zira direnç olmadan kas gelişmez, zorluk olmadan ruh tekâmül etmez.

REFERANSLAR

Varoluşun Amacı (Mülk Suresi, 2) [1]: "O, hanginizin amelce (eylem ve kalite bakımından) daha güzel olduğunu denemek/ortaya çıkarmak için ölümü ve hayatı yarattı..."

Müfredat ve Yıpranma (Bakara Suresi, 155) [2]: "Andolsun ki sizi biraz korku, biraz açlık, mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltmekle yıpratır/deneriz (nebluvennekum). Sabredenleri (direnç gösterenleri) müjdele."

• Analiz: Ayette geçen "Nebluvennekum" ifadesi, kök itibariyle eskiyip yıpranmak ve tecrübe etmek anlamlarını taşır. Altın ateşe atılmadan saflaşmaz; imtihan, insanın hamurundaki "kömürü" (kötü potansiyeli) yakıp, "elması" (iyi potansiyeli) parlatma sürecidir.

Bedel Yasası (Bakara Suresi, 214) [3]: "Yoksa siz; sizden öncekilerin başına gelenler, sizin de başınıza gelmeden (öyle kolayca) cennete gireceğinizi mi sandınız?..."

DEĞERLENDİRME

Gençlerin zihnini kurcalayan "Allah neden kötülüğe izin veriyor?" sorusunun cevabı Mülk Suresi'nin ikinci ayetinde gizlidir; amaç hanginizin daha kaliteli iş yapacağını ortaya çıkarmaktır. Bir laboratuvar mantığıyla bakıldığında, dünyada hastalık olmasaydı tıp ilmi gelişmez, zulüm olmasaydı adalet mücadelesi ve kahramanlık ortaya çıkmaz, açlık olmasaydı yardımlaşma ve merhamet duygusu körelirdi. Her negatif durum, pozitif bir değerin üretilmesi için gerekli olan karşıt zemindir. Allah sonucu ezelden ilmiyle bilse de, imtihan süreci bilinen teorinin görülen pratiğe ve eyleme dönüşmesi içindir. Allah kulun sabırlı olduğunu bilir ancak kulun bunu sahnede sergileyerek kendine ve evrene kanıtlamasını murad eder. Kişi eyleme dökmediği sürece, o potansiyelin adaletin karşılığı olarak bir ödülü yoktur.

KAYNAKLAR

[1] Mülk Suresi, 2. Ayet: Arapça: اَلَّذ۪ي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيٰوةَ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًاۜ | Okunuş: Ellezî halakal mevte vel hayâte li yebluvekum eyyukum ahsenu amelâ. | Meal: O ki, hanginizin daha güzel davranacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratmıştır.

[2] Bakara Suresi, 155. Ayet: Arapça: وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِۜ | Okunuş: Ve le nebluvennekum bi şey’in minel havfi vel cûi ve naksin minel emvâli vel enfusi ves semerât. | Meal: Andolsun ki sizi biraz korku ve açlık; mallardan, canlardan ve ürünlerden biraz azaltma (fakirlik) ile deneriz.

[3] Bakara Suresi, 214. Ayet: Arapça: اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذ۪ينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْۜ | Okunuş: Em hasibtum en tedhulûl cennete ve lemmâ ye’tikum meselullezîne halev min kablikum. | Meal: Yoksa siz, sizden öncekilerin başına gelenler, sizin de başınıza gelmeden cennete gireceğinizi mi sandınız?