ÖNERME

Peygamberlere iman; sadece tarihte İsmail, İshak veya İsa diye birilerinin yaşadığını kabul etmekten ibaret basit bir "nüfus tespiti" değildir. Bu iman; Allah’ın insanlıkla kurduğu iletişimin tek bir ırka, coğrafyaya veya dile has olmadığını; evrensel ve kuşatıcı olduğunu kabul etmektir. "Her millete bir uyarıcı gelmiştir" ilkesi; hiçbir ırkın diğerinden üstün olmadığını, Allah’ın her topluma (siyah, beyaz, Asyalı, Arap) eşit mesafede durduğunu ve hepsini muhatap aldığını tesciller. Peygamberleri yarıştırmak, "Benim peygamberim seninkini döver" mantığıyla fanatizm yapmak veya birini kabul edip diğerini (ırkından dolayı) reddetmek; Allah’ın elçileri arasında ayrım yapmak yani Allah’ın tercihini sorgulamaktır.

REFERANSLAR

Ayrım Yasağı (Bakara, 285)[1]: "...Müminlerin hepsi Allah'a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiler. 'Biz Allah'ın peygamberlerinden hiçbiri arasında ayrım yapmayız' (lâ nuferriku) dediler..."

• Kavram Analizi: Tefrik (ayrım yapmak); birini diğerinden aşağı görmek veya bir kısmını reddetmektir. Mümin, zincirin tüm halkalarını eşit saygıyla kabul eder.

Evrensellik ve Eşitlik (Fâtır, 24)[2]: "...Hiçbir ümmet (kavim/topluluk) yoktur ki, içlerinden bir uyarıcı gelip geçmiş olmasın."

• Analiz: Bu ayet, ırkçılığın panzehiridir. Eğer her millete peygamber geldiyse; bilgelik ve erdem sadece Arapların veya Yahudilerin tekelinde değildir. Türk'e, Kürt'e, Hintliye veya Afrikalıya da Allah elçi göndermiştir.

Derece Farkı (İsrâ, 55)[3]: "Andolsun ki biz, peygamberlerin kimini kimine üstün kıldık/bazısına farklı meziyetler verdik (faddalnâ)..."

• Analiz: Bu üstünlük, bizim yapacağımız bir "Peygamberler Ligi" sıralaması değildir. Bu, görev ve donanım farkıdır (Süleyman'a mülk, İsa'ya şifa, Musa'ya asâ, Muhammed'e Kur'an verilmesi gibi). Fark "makam"da değil, "misyon"dadır.

DEĞERLENDİRME

"İsmail'e inandım" demek; sadece "Öyle biri vardı" demek değildir. "İsmail'in getirdiği tevhid mesajı haktır, onun duruşu Allah'tandır ve ben o duruşu onaylıyorum" demektir. Bir peygamberi reddetmek, şahsı değil, taşıdığı "vahiy paketini" reddetmektir. Paket aynı yerden (Allah'tan) geldiği için, birini reddeden hepsini reddetmiş sayılır.

Eğer Allah her kavme peygamber gönderdiyse (Fâtır, 24), bu demektir ki; Allah katında "seçilmiş ırk" yoktur. Allah, mesajını iletmek için her rengi, her dili ve her kültürü kullanmıştır. Bir insan, "Benim peygamberim Arap olduğu için en üstündür" veya "Yahudi peygamberleri kabul etmem" derse; bu ırkçılıktır. Peygamberlere iman, tüm insanlık ailesinin (Adem'in çocuklarının) manevi eşitliğini kabul etmektir.

Allah'ın bazı peygamberleri diğerlerine üstün kılması (İsrâ, 55), bizim onları yarıştırmamız için değildir. Bir hastanede başhekim, cerrah ve pratisyen vardır. Hepsi doktordur, hepsi saygındır. Yetkileri ve sorumlulukları (üstünlükleri) farklıdır ama amaçları (şifa) aynıdır. Bizim için hepsi "doktor"dur (hidayet rehberidir). Bizim görevimiz "Hangisi daha büyük?" diye tartışmak değil, reçeteyi (mesajı) uygulamaktır.

Bütün peygamberler aynı "öz"ü (İslam/teslimiyet) anlatmıştır. Hz. İsa'nın sevgi mesajı ile Hz. Musa'nın hukuk mesajı veya Hz. Muhammed'in adalet mesajı çelişmez; birbirini tamamlar. Başka bir kitaptaki doğruyu, sırf "Bizim peygamber getirmedi" diye reddetmek; "kitaplara iman"ı da zedeler. Hakikat kimden gelirse gelsin, müminin yitiğidir.

KAYNAKLAR

[1] Bakara Suresi, 285. Ayet:

Arapça: ...كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ...

Okunuş: ...Kullun âmene billâhi ve melâiketihî ve kutubihî ve rusulih, lâ nuferriku beyne ehadin min rusulih...

Meal: ...Müminlerin hepsi Allah'a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiler. "Biz Allah'ın peygamberlerinden hiçbiri arasında ayrım yapmayız" dediler.

[2] Fâtır Suresi, 24. Ayet:

Arapça: ...وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ

Okunuş: ...Ve in min ummetin illâ halâ fîhâ nezîr.

Meal: ...Hiçbir ümmet (kavim/topluluk) yoktur ki, içlerinden bir uyarıcı gelip geçmiş olmasın.

[3] İsrâ Suresi, 55. Ayet:

Arapça: ...وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَىٰ بَعْضٍ...

Okunuş: ...Ve lekad faddalnâ ba’dan nebiyyîne alâ ba’dın...

Meal: Andolsun ki biz, peygamberlerin kimini kimine üstün kıldık (bazısına farklı meziyetler verdik).