ÖNERME

Solaklık; bir sapma, kusur veya isyan değil, beynin sağ lobunun baskın olmasıyla şekillenen nörolojik ve genetik bir yaratılış (fıtrat) özelliğidir. Geleneksel dini anlayışta yer alan "sol el ile yeme-içme yasağı", ilahi bir emir değil; su, sabun ve çatal-kaşık kullanımının olmadığı 7. yüzyıl Arap toplumunun hijyen zorunluluklarından doğmuş sosyolojik bir tedbirdir. Doğuştan gelen bir biyolojik özelliği "Şeytan" ile ilişkilendirerek çocuklara psikolojik baskı uygulamak, yaratılış yasalarına (sünnetullah) aykırıdır.

REFERANSLAR

Yaratılışta Çeşitlilik (Rum Suresi, 22. Ayet) [1]: "Göklerin ve yerin yaratılması ile dillerinizin ve renklerinizin farklı olması da O’nun ayetlerindendir/delillerindendir. Şüphesiz bunda bilenler için ibretler vardır."

• Analiz: Ayet, insanlar arasındaki fiziksel ve biyolojik farklılıkların (renk, dil, ırk ve dolaylı olarak genetik özellikler) Yaratıcı'nın iradesi ve delili olduğunu vurgular. Solaklık da tıpkı göz rengi veya ten rengi gibi ilahi tasarımın bir parçasıdır.

Manevi Konumlandırma (Vakıa Suresi, 8-9. Ayet) [2]: "O (amel defteri) sağdan verilenler; ne mutlu o sağdan verilenlere! (Amel defteri) soldan verilenler; ne yazık o soldan verilenlere!"

• Kavram Analizi: Kur'an literatüründe "Sağ" (Yemin/Meymene) ve "Sol" (Şimal/Meş'eme); anatomik el ve ayakları değil, metaforik olarak "mutluluk/kurtuluş" ve "bedbahtlık/hüsran" kavramlarını temsil eder. Bu ifadeler fiziksel uzuvlara indirgenemez.

Nörolojik Veri (Prenatal Köken) [3]: Bilimsel veriler, el tercihinin sonradan kazanılan bir alışkanlık olmadığını, henüz anne karnındayken fetal motor kontrol süreçleriyle belirlendiğini doğrulamaktadır.

DEĞERLENDİRME

İslam'ın ilk dönemlerindeki "sol el" hassasiyeti, teolojik bir tabu değil, tıbbi bir karantinadır. Tuvalet kağıdı ve antibakteriyel temizlik ürünlerinin bulunmadığı, taharetlenmenin (temizliğin) el ile yapıldığı ve yemeklerin aynı kaptan yine el ile yendiği bir toplumda; hijyenik olan (sağ) ile kirli olanın (sol) ayrılması hayati bir sağlık kuralıdır. Rivayetlerde geçen "Şeytan sol eliyle yer" ifadesi [4], o dönemin zihninde "pislik ve mikrop" kavramının somutlaştırılmasıdır; zira metafizik bir varlığın biyolojik sindirim sistemine sahip olması düşünülemez.

Bugün modern hijyen araçlarının (çatal, kaşık, sabun) varlığı, "necaset" (pislik) riskini ortadan kaldırmıştır. Solak bir çocuğu zorla sağ elini kullanmaya zorlamak; kekemelik, disleksi ve motor beceri bozukluklarına yol açan pedagojik bir cinayettir. Allah'ın yarattığı fıtratı bozarak dindarlık taslanamaz. Bir insanı solak yaratan irade, onun "sağlam" tarafını sol olarak belirlemiştir. Önemli olan elin hangisi olduğu değil, o elle yapılan eylemin temizliğidir.

KAYNAKLAR

[1] Rum Suresi, 22. Ayet:

Arapça: وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ... | Okunuş: Ve min âyâtihî halkus semâvâti vel ardı vahtilâfu elsinetikum ve elvânikum... | Meal: Göklerin ve yerin yaratılması, dillerinizin ve renklerinizin farklı olması O'nun ayetlerindendir.

[2] Vakıa Suresi, 8-9. Ayet:

Arapça: فَأَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ. وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ. | Okunuş: Fe ashâbul meymeneti mâ ashâbul meymeneh. Ve ashâbul meş'emeti mâ ashâbul meş'emeh. | Meal: İşte o ashab-ı meymene (amelleri sağdan verilenler), ne mutludur o ashab-ı meymene. Ve ashab-ı meş'eme (amelleri soldan verilenler), ne bahtsızdır o ashab-ı meş'eme.

[3] Valentina Parma, R. Brasselet, S. Zoia. "The origin of human handedness and its role in pre-birth motor control". Scientific Reports [7/16804] (2017). https://doi.org/10.1038/s41598-017-16827-y

[4] Müslim. "Eşribe". Sahih-i Müslim [Hadis No: 105] (Rivayet, tarihsel veri olarak incelenmiştir).