ÖNERME

Geleneksel fıkıhta su; rengine, tadına veya içine düşen hayvanın cinsine göre karmaşık kategorilere (mutlak, mukayyed, meşkûk, müstamel vb.) ayrılmıştır. Oysa Kur’an’da suyun tanımı basittir: "Gökten inen tertemiz (Tahûr) bir nimet."

Suyun temiz olup olmadığı; rivayetlerle veya kova saymakla değil, bilimsel verilerle (mikrobiyoloji ve kimya ile) belirlenir. Kur’an’ın hijyen standardı; sağlığa zarar vermeyen, tiksinti uyandırmayan her suyun ibadet için uygun olduğudur. "Kullanılmış su" (mâ-i müstamel) gibi kavramlarla, fiziksel olarak temiz olan suyu "ibadet yapılamaz" ilan etmek, dini zorlaştırmaktır.

REFERANSLAR

Suyun Doğası (Furkân Suresi, 48. Ayet)[1]: "...Biz gökten tertemiz (Tahûr) bir su indirdik."

• Analiz: Allah suyu varsayılan olarak "Temizleyici" yaratmıştır. Bir suyun pis olduğu bilimsel olarak (veya duyu organlarıyla) ispatlanmadığı sürece, o su temizdir.

Zorluk Yoktur (Mâide Suresi, 6. Ayet)[2]: "...Su bulamazsanız temiz toprakla teyemmüm edin... Allah size güçlük çıkarmak istemez, bilakis sizi tertemiz yapmak ister..."

DEĞERLENDİRME

Klasik fıkıhçıların; "Kuyuya fare düşerse 20 kova, tavuk düşerse 40 kova su çekilir" şeklindeki içtihatları, suyun devir daimini ve mikrobik yapısını bilmedikleri dönemlerdeki tahmini önlemlerdir. Bilimsel gerçek şudur: Bir suya zehirli bir kimyasal damlarsa, 100 kova da çekseniz o su temizlenmeyebilir. Tersi de geçerlidir; büyük bir havuza temiz bir cisim düşse, o su kirlenmez. Suyun temizliği kova sayısıyla değil, sağlığa uygunluğuyla ölçülür.

Kedinin içtiği suya "mekruh", eşeğin içtiğine "şüpheli" demek; dini, biyolojik gerçeklerden koparmaktır. Buradaki tek kriter "Zoonoz Hastalıklar" (hayvandan insana geçen hastalık) riskidir. Peygamberimizin "Kedi ev halkındandır, pis değildir"[3] sözü, kedinin salyasının antiseptik özelliğine işaret eden bir hijyen tespitidir.

Fıkıhta; "Abdest alırken uzuvlardan dökülen su temizdir ama temizleyici değildir" denir. Bu, su israfına yol açan mantıksız bir yaklaşımdır. Bugün modern arıtma tesislerinde atıksular, tekrar içilebilir kaliteye dönüştürülebilmektedir. Önemli olan suyun "geçmişi" değil, "mevcut moleküler durumu"dur.

KAYNAKLAR

[1] Furkân Suresi, 48. Ayet:

Arapça: ...وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً طَهُورًاۙ

Okunuş: ...Ve enzelnâ mine-ssemâ-i mâen tahûrâ(n).

Meal: ...Biz gökten tertemiz bir su indirdik.

[2] Mâide Suresi, 6. Ayet:

Arapça: ...فَلَمْ تَجِدُوا مَٓاءً فَتَيَمَّمُوا صَع۪يدًا طَيِّبًا... مَا يُر۪يدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلٰكِنْ يُر۪يدُ لِيُطَهِّرَكُمْ...

Okunuş: ...Felem tecidû mâen feteyemmemû sa’îden tayyiben... Mâ yurîdu(A)llâhu liyec’ale ‘aleykum min haracin velâkin yurîdu liyutahhirakum...

Meal: ...Su bulamazsanız temiz toprakla teyemmüm edin... Allah size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez. Fakat sizi tertemiz yapmak ister.

[3] Tirmizî, "Tahâret", 69; Ebû Dâvûd, "Tahâret", 38.

(Hadis: "O (kedi) necis değildir. O, sizin yanınızda (evde) dolaşanlardandır.")