ÖNERME

Kur’an’a göre ümitsizlik (ye’s); sadece psikolojik bir çöküş değil, teolojik bir sapmadır. Çünkü bir insan ümitsizliğe düştüğünde, dolaylı olarak "Benim derdim Allah’ın kudretinden daha büyük" veya "Allah beni unuttu" demiş olur. Bu düşünce, Allah’ın Rahmân, Rahîm ve Kâdir (her şeye gücü yeten) isimlerini inkâr etmek manasına gelir.

Bu yüzden İslam’da hüzünlenmek insani bir haldir ama ümitsizliğe kapılmak ve karamsarlık üretmek haramdır. Mümin; karanlığın en koyu anında bile "Güneşin sahibi var" diyebilen kişidir.

REFERANSLAR

En Ağır Uyarı (Yûsuf Suresi, 87. Ayet)[1]: "...Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Çünkü kâfirler topluluğundan başkası Allah’ın rahmetinden ümit kesmez."

• Analiz: Ayet, ümitsizliği (ye’s) doğrudan kâfirlik yani gerçeği örtmek ile ilişkilendirir. Çünkü Allah’a gerçekten inanan biri, O’nun her an her şeye müdahale edebileceğini bilir. Ümit kesmek, "Allah bitti, tükendi" demektir.

Af ve Rahmet (Zümer Suresi, 53. Ayet)[2]: "De ki: Ey kendilerine kötülük edip aşırı giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin..."

Zorluk ve Kolaylık (İnşirah Suresi, 5-6. Ayet)[3]: "Şüphesiz güçlükle beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten, güçlükle beraber bir kolaylık vardır."

• Analiz: Allah, zorluğun içine kolaylığı gizlemiştir. Mümin karamsar olmaz; o gizli kolaylığı arar.

DEĞERLENDİRME

Ümitsizlik, sonsuz olan ile irtibatı koparmaktır. Eğer "Bu iş asla düzelmez" derseniz, Allah’ın gücüne sınır çizmiş olursunuz. Eğer "Beni kimse affetmez" derseniz, Allah’ın merhametine sınır çizmiş olursunuz. Sınırsız bir Allah’a inanıp, sınırlı sorunlar karşısında pes etmek; imanın değil, kalbî bir şirkin göstergesidir. Kur’an, fakirlik korkusunu ve karamsarlığı Şeytan’ın bir silahı olarak tanıtır. İnsanı eylemsizliğe iten en büyük güç karamsarlıktır. "Zaten düzelmeyecek, neden uğraşayım?" düşüncesi toplumu felç eder. Bazı Müslümanlar, ahir zaman söylemleriyle tembelliklerine dini kılıf uydururlar. Oysa Kur’an bize kıyamet senaryosu yazıp köşeye çekilmeyi değil, son nefese kadar ıslah için çalışmayı emreder.

Hüzün ile ye’s (ümitsizlik) aynı şey değildir. Hüzün kalbin acımasıdır ve insanidir; Peygamberimiz de hüzünlenmiştir. Ancak ümitsizlik, "Bitti, çare yok" diyerek Allah’tan vazgeçmektir. Yakup Peygamber, oğlu Yusuf için yıllarca ağlamış ama asla "Allah onu geri getiremez" dememiştir. Sorunlar ne kadar büyük olursa olsun, Allah daha büyüktür. Ümitsizlik pasif bir intihardır; ümit ise sadece bir duygu değil, Allah’a güvenin eyleme dönüşmüş halidir.

KAYNAKLAR

[1] Yûsuf Suresi, 87. Ayet:

Arapça: ...وَلَا تَيْـَٔسُوا مِنْ رَوْحِ اللّٰهِۜ اِنَّهُ لَا يَيْـَٔسُ مِنْ رَوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ

Okunuş: ...Velâ tey-esû min ravhi(A)llâh(i) innehu lâ yey-esu min ravhi(A)llâhi illâ-lkavmu-lkâfirûn(e).

Meal: ...Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Çünkü kâfirler topluluğundan başkası Allah’ın rahmetinden ümit kesmez.

[2] Zümer Suresi, 53. Ayet:

Arapça: قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذ۪ينَ اَسْرَفُوا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَم۪يعًاۜ اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّح۪يمُ

Okunuş: Kul yâ ‘ibâdiye-lleżîne esrafû ‘alâ enfusihim lâ taknetû min rahmeti(A)llâh(i) inna-llâhe yaġfiru-żżunûbe cemî’â(n) innehu huve-lġafûru-rrahîm(u).

Meal: De ki: "Ey kendilerine kötülük edip aşırı giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları affeder. Çünkü O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir."

[3] İnşirah Suresi, 5-6. Ayet:

Arapça: فَاِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًاۙ / اِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًاۜ

Okunuş: Fe-inne me’a-l’usri yusrâ(n). İnne me’a-l’usri yusrâ(n).

Meal: Şüphesiz güçlükle beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten, güçlükle beraber bir kolaylık vardır.