ÖNERME

Din kelimesi, modern zamanlarda içi boşaltılarak sadece vicdani bir kanaate veya tapınak ritüellerine indirgenmiştir. Oysa Kur'an’ın inşa ettiği zihniyette din; kişinin hayatını üzerine kurduğu sistem, boyun eğdiği otorite ve yaşam disiplinidir. Din bir hobi veya kültürel bir aksesuar değildir; varlığın işletim sistemi ve yaratıcı ile yaratılan arasındaki borçlanma sözleşmesidir. İnsan istese de dinden yani sistemden kaçamaz; ya Yaratıcının koyduğu evrensel yasalara (hak din) tabi olur ya da kendi ürettiği veya başkalarının dayattığı beşerî sistemlere (batıl din) köle olur. İslam’da din; hayatın akışını düzenleyen, insan doğasıyla (fıtrat) uyumlu olan evrensel yasalar bütünüdür.

REFERANSLAR

Yaratılış Yasası (Rum, 30)[1]: "O halde yüzünü bir Hanif olarak o dine, Allah'ın insanları üzerinde yarattığı fıtrata çevir. Allah'ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din (yaşam yasası) budur."

Hukuk Sistemi Olarak Din (Yusuf, 76)[2]: "...Kralın dinine (kanunlarına/sistemine) göre kardeşini alıkoyamazdı..."

Yaşam Tarzı Olarak Din (Kâfirun, 6)[3]: "Sizin dininiz (yaşam sisteminiz) size, benim dinim banadır."

Hesaplaşma (Fatiha, 4)[4]: "Din (hesap ve karşılık) gününün sahibidir."

• Kavram Analizi: Arapça D-Y-N kökünden türeyen din kelimesi; borç (deyn), itaat, hesap, kanun, yol ve yargı anlamlarına gelir. Bu kelime, seküler veya kutsal ayrımı yapmaksızın, kişinin hayatını yöneten "hâkim sistemi" ifade eder. Fatiha'daki Maliki Yevmi'd-din ifadesi, dinin aynı zamanda bir "karşılık verme ve hesaplaşma" süreci olduğunu gösterir. Yani din; Allah'ın bize verdiği hayat borcuna karşılık, bizim O'na itaatle ödeme yapmamız sürecidir.

DEĞERLENDİRME

Bugün birine dinin nedir diye sorulduğunda, alınan cevap genellikle bir kimlik beyanıdır. Oysa Kur'an'a göre din, bir kimlik kartı değil, bir yaşam pratiğidir. Bir insan sabah uyandığı andan gece yatana kadar hangi kurallara göre yaşıyor, kime hesap vermekten korkuyor ve hayatını ne uğruna harcıyorsa, o kişinin dini odur. Eğer bir kişi, modanın dayatmalarına, patronunun emirlerine veya toplumun batıl törelerine Allah'ın yasalarından daha fazla itibar ediyorsa, o kişinin dini o dayatmalar olmuştur.

Kâfirun Suresi'ndeki "Sizin dininiz size" ifadesi, inanmayanların dahi bir dini (yaşam disiplini) olduğunu kanıtlar. Bu yüzden "dinsiz insan" yoktur, "yanlış dine tabi insan" vardır. İslam (teslimiyet), insanı kula kul olmaktan kurtarıp, sadece evrenin sahibine kul olmaya çağıran özgürlük manifestosudur.

Dini sadece camiye hapsetmek, onu hayattan koparmaktır. Din; ticaretten siyasete, estetikten bilime kadar hayatın her anında, yaratılış kodlarına (sünnetullah) uygun hareket etmektir. Bir yazılımın donanımla uyumlu çalışması gibi, insanın da kendi doğasıyla ve evrenin yasalarıyla çelişmeden yaşaması, "Dosdoğru Din"in ta kendisidir.

KAYNAKLAR

[1] Rum Suresi, 30. Ayet: Arapça: فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا... | Okunuş: Fe ekim vecheke lid dîni hanîfâ, fıtratallâhilletî fataran nâse aleyhâ... | Meal: O halde yüzünü bir Hanif olarak o dine, Allah'ın insanları üzerinde yarattığı fıtrata çevir. Allah'ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din (yaşam yasası) budur.

[2] Yusuf Suresi, 76. Ayet: Arapça: ...مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ... | Okunuş: ...Mâ kâne li ye’huze ehâhu fî dînil meliki... | Meal: ...Kralın dinine (kanunlarına/sistemine) göre kardeşini alıkoyamazdı...

[3] Kâfirun Suresi, 6. Ayet: Arapça: لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ | Okunuş: Lekum dînukum ve liye dîn. | Meal: Sizin dininiz (yaşam sisteminiz) size, benim dinim banadır.

[4] Fatiha Suresi, 4. Ayet: Arapça: مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ | Okunuş: Mâliki yevmid dîn. | Meal: Din (hesap ve karşılık) gününün sahibidir.