ÖNERME

Ahiret odaklılık, dünyadan elini eteğini çekip pasif bir bekleyişe veya miskinliğe girmek demek değildir. Aksine ahiret; dünyayı bilimle, sanatla, mimariyle ve adaletle imar ederek kazanılır. Bir mağaraya veya tekkeye kapanıp sadece tespih çekerek ömür tüketmek, insan doğasına (fıtrat) ve yaratılış amacına aykırıdır.

Eğer Allah, insanların inzivaya çekilmesini isteseydi, onları toplumlar halinde yaratmaz, medeniyet kurma yeteneği vermezdi. Dünyaya ve insanlığa katma değer üretmeyen bir dindarlık, halifelik görevini ihmal etmektir.

REFERANSLAR

Denge Prensibi (Kasas Suresi, 77. Ayet)[1]: "Allah’ın sana verdiği şeylerde ahiret yurdunu ara, ama dünyadan da nasibini unutma..."

Ruhbanlığın Reddi (Hadîd Suresi, 27. Ayet)[2]: "...(Bir de) uydurdukları ruhbanlık (dünyadan el etek çekme)! Biz onu üzerlerine yazmadık (farz kılmadık); ancak Allah’ın rızasını kazanmak için (kendileri uydurdular), ama ona da gereği gibi uymadılar..."

• Analiz: Ayet, dindarlık adına dünyadan kopmayı Allah’ın emretmediğini, bunun insanların uydurduğu bir aşırılık olduğunu vurgular.

İmar Görevi (Hûd Suresi, 61. Ayet)[3]: "...Sizi yerden (topraktan) yarattı ve sizden yeryüzünü imar etmenizi istedi..."

• Kavram Analizi: Ayette geçen "ist'amara" fiili; sadece oturmayı değil, bayındır hale getirmeyi, inşa etmeyi ve kalkındırmayı ifade eder.

DEĞERLENDİRME

Kur’an, Hadîd Suresi’nde Hristiyanlıkta sonradan ortaya çıkan ruhbanlığı, yani dünyadan kopup manastıra kapanmayı açıkça eleştirir ve bunu uydurulmuş bir yenilik (bid’at) olarak niteler. İslam’da inziva değil, hayatın içinde olmak esastır. Hûd Suresi’ndeki "imar etmenizi istedi" emri; şehirler kurmayı, estetik üretmeyi, bilimi geliştirmeyi ve yeryüzünü yaşanabilir kılmayı kapsar.

Kasas Suresi, dengeyi muazzam kurar: Hedef ahirettir ama araç dünyadır; aracı çöpe atan, hedefe ulaşamaz. Allah insanı sosyal bir varlık olarak yaratmıştır; insan insana muhtaçtır. Dolayısıyla en büyük ibadet; köşeye çekilip kendini kurtarmak değil, laboratuvarda, atölyede veya sanat merkezinde çalışarak insanlığın bir derdine çare olmaktır. Dünya sevgisi ile dünyayı imar etme sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır; ilki hırs, ikincisi görevdir.

KAYNAKLAR

[1] Kasas Suresi, 77. Ayet:

Arapça: وَابْتَغِ ف۪يمَٓا اٰتٰيكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَص۪يبَكَ مِنَ الدُّنْيَا...

Okunuş: Vebteġi fîmâ âtâke(A)llâhu-ddâra-l-âḣirate velâ tense nasîbeke mine-ddunyâ...

Meal: Allah’ın sana verdiği şeylerde ahiret yurdunu ara, dünyadan da nasibini unutma...

[2] Hadîd Suresi, 27. Ayet:

Arapça: ...وَرَهُبَانِيَّةًۨ ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ اِلَّا ابْتِغَٓاءَ رِضْوَانِ اللّٰهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَاۚ

Okunuş: ...Verehbâniyyeteni-btedagûhâ mâ ketebnâhâ ‘aleyhim illâ-btiġâe ridvâni(A)llâhi femâ ra’avhâ hakka ri’âyetihâ.

Meal: ...Uydurdukları ruhbanlığa gelince, onu biz yazmadık. Fakat kendileri Allah rızasını kazanmak için yaptılar. Ama buna da gereği gibi uymadılar.

[3] Hûd Suresi, 61. Ayet:

Arapça: ...هُوَ اَنْشَاَكُمْ مِنَ الْاَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ ف۪يهَا...

Okunuş: ...Huve enşeekum mine-l-ardi vesta’merakum fîhâ...

Meal: ...O sizi yeryüzünden (topraktan) yarattı ve sizden yeryüzünü imar etmenizi istedi...