ÖNERME

Nahl Suresi 48. ayet, gölgeyi sadece optik bir fenomen olarak değil, varlığın "ontolojik bağımlılığı" (varlığının başkasına bağlı olması) olarak sunar. Fiziksel dünyada gölge; bir cismin ışık kaynağı önünde durarak fotonları engellemesidir. Bilimsel olarak, devasa dağlardan gözle görülemeyen atomlara kadar her madde, ışıkla etkileşime girer. 2012 yılında tek bir atomun dahi gölgesinin görüntülenebilmesi, Kur’an’ın "Allah’ın yarattığı şeyler" (genel ifade) tanımının atom altı dünyayı da kapsadığını kanıtlar. Gölgenin hareketi (sağa sola dönmesi), Dünya’nın dönüş hızına ve Güneş’in açısına endekslidir; yani evrensel saate (kozmik yasaya) tam bir itaat (secde) hâlindedir.

REFERANSLAR

Evrensel Secde (Nahl, 48)[1]: "Allah’ın yarattığı şeyleri (min şey'in) görmüyorlar mı? Onların gölgeleri Allah’a secde ederek ve tevazu ile boyun eğerek (dâhirûn) sağa ve sola dönmektedir."

Bilimsel Kanıt (Atomik Gölge)[2]: 2012 yılında Avustralya Griffith Üniversitesi'ndeki fizikçiler, bir ilki gerçekleştirerek tek bir Ytterbium (Yb) atomunun fotoğrafını çektiler ve bu atomun arkasında oluşturduğu "gölgeyi" görüntülemeyi başardılar. Bu deney, maddenin en küçük yapı taşı olan atomun bile ışığı kestiğini ve fizik yasalarına (Sünnetullah'a) zorunlu olarak tepki verdiğini ispatladı.

DEĞERLENDİRME

Modern fizik kanıtlamıştır ki, tek bir atom bile üzerine düşen ışığı absorbe eder (yutar) ve arkasında bir "gölge" (foton eksikliği) bırakır. Bu, maddenin en küçük yapı taşının bile fizik yasalarından kaçamadığının, ışığa karşı tepki vermek zorunda olduğunun kanıtıdır. Ayetteki "secde", bu zorunlu boyun eğiştir. Atom, ışığı "Ben geçirmiyorum" deme lüksüne sahip değildir; yasa neyse onu uygular.

Bir cismin gölgesi, kendisinden her zaman daha düşük boyutludur (3 boyutlu cismin gölgesi 2 boyutlu olur). Ayetteki gölge metaforu, şu evrensel gerçeği haykırır: Maddi âlem, mutlak hakikatin sadece bir yansımasıdır. Gölge (yaratılan), Işık Kaynağı (Yaratıcı) olmadan var olamaz.

Ayette geçen dâhirûn (küçülerek/zelil olarak) ifadesi ise gölgenin "hiçliğini" vurgular. Güneş tepedeyken gölge en kısadır, Güneş alçaldığında uzar. Ancak gölge hiçbir zaman "asıl" değildir, ışığa ve cisme muhtaçtır. En büyük kütleli gezegenlerden tek bir atoma kadar her şey, var olmak için Allah’ın "Nur"una muhtaçtır.

KAYNAKLAR

[1] Nahl Suresi, 48. Ayet:

Arapça: أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَىٰ مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ

Okunuş: E ve lem yerav ilâ mâ halakallâhu min şey’in yetefeyyeu zilâluhu anil yemîni veş şemâili succeden lillâhi ve hum dâhirûn.

Meal: Allah’ın yarattığı şeyleri görmüyorlar mı? Onların gölgeleri Allah’a secde ederek ve tevazu ile boyun eğerek sağa ve sola dönmektedir.

[2] Streed, E.W., Jechow, A., Norton-Baker, B.G. & Kielpinski, D. "Absorption imaging of a single atom". Nature Communications 3, Article number: 933 (2012). [Dijital Erişim: https://arxiv.org/pdf/1201.5280]