ÖNERME

Geleneksel din algısında; "Kıyas" ve "İcma" yöntemleriyle, Kur'an'da yer almayan yüzlerce yapay yasak üretilmiştir. Oysa "Haram" (Kesin Yasak) belirleme yetkisi %100 Yaratıcı'ya aittir. Peygamber dahil hiç kimse, Allah'ın yasaklamadığı bir şeyi "Bu da haram olsun" diyerek yasaklayamaz. Tanrısal iradenin unuttuğu veya boş bıraktığı bir alan yoktur; hakkında ayet bulunmayan konular "Haram" değil, "Mübah/Serbest" alandır. Alimlerin veya çoğunluğun bir şeye haram demesi, onu Allah katında yasak yapmaz; sadece o kişilerin şahsi görüşü yapar. Allah'ın sustuğu yerde, kulların konuşma hakkı yoktur.

REFERANSLAR

Hükümranlık Tekeli (Yûsuf Suresi, 40. Ayet) [1]: "...Hüküm (Neyin haram neyin helal olduğu) yalnızca Allah’a aittir..."

Peygamberi Uyarı (Tahrîm Suresi, 1. Ayet) [2]: "Ey Peygamber! Eşlerinin rızasını gözeterek, Allah’ın sana helal kıldığı şeyi niçin kendine haram ediyorsun?..."

• Analiz: Bu ayet, yasak koyma yetkisinin peygambere dahi verilmediğinin en net delilidir. Eğer elçi bile "helal olanı" yasakladığı için uyarılıyorsa, sonraki dönem alimlerinin "kıyas" yoluyla yasak türetmesi haddi aşmaktır.

İftira Suçu (Nahl Suresi, 116. Ayet) [3]: "Dillerinizin uydurduğu yalanlarla ‘Bu helaldir, şu haramdır’ demeyin; aksi halde Allah’a iftira etmiş olursunuz..."

Tarihsel Veri: İznik Konsili ve İcma Yanılgısı (MS 325) [4]: Tarih, "İcma"nın (Konsensüs) hakikatin ölçüsü olmadığını kanıtlar. İznik Konsili'nde yüzlerce din adamı bir araya gelerek "İcma" ile Tevhid'i reddetmiş ve Teslis'i (Üçleme) kabul etmiştir. Kalabalıkların bir konuda ittifak etmesi, o şeyi hakikat yapmaz.

DEĞERLENDİRME

Yûsuf Suresi, yasa koyma yetkisini "mutlak tekel" olarak Allah'a verir [1]. Geleneksel fıkhın ürettiği "Şarap haramdır, o zaman satranç da kumara benzer, o da haramdır" şeklindeki zorlama kıyaslar, hayatı yaşanmaz kılan beşeri müdahalelerdir. Oysa yasakların sınırları Kur'an'da çizilmiştir ve bu sınırların ötesine geçmek Allah'a iftiradır [3].

Tahrîm Suresi'ndeki uyarı, peygamberin dahi "yasak koyucu" değil, "tebliğ edici" olduğunu gösterir [2]. Elçinin yetkisinin olmadığı bir alanda, alimlerin "İcma" (oy birliği) ile hüküm vermesi geçersizdir. Tarihsel süreçteki İznik Konsili örneği, din adamlarının ittifakının "organize bir sapmaya" dönüşebileceğini göstermiştir [4]. İslam'da otorite "parmak sayısı" (çoğunluk) değil, "Kur'an'a uygunluk"tur.

KAYNAKLAR

[1] Yûsuf Suresi, 40. Ayet:

Arapça: إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ | Okunuş: İnil hukmu illâ lillâh. | Meal: Hüküm yalnızca Allah'a aittir.

[2] Tahrîm Suresi, 1. Ayet:

Arapça: يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ | Okunuş: Yâ eyyuhen nebiyyu lime tuharrimu mâ ehallallâhu lek. | Meal: Ey Peygamber! Allah'ın sana helal kıldığı şeyi niçin kendine haram ediyorsun?

[3] Nahl Suresi, 116. Ayet:

Arapça: وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَٰذَا حَلَالٌ وَهَٰذَا حَرَامٌ | Okunuş: Ve lâ tekûlû limâ tasifu elsinetukumul kezibe hâzâ halâlun ve hâzâ harâm... | Meal: Dillerinizin uydurduğu yalanlarla "Bu helaldir, şu haramdır" demeyin.