ÖNERME

İnfak; cüzdandan para çıkarmak gibi basit bir finansal işlem değil, insanın işletim sistemine (fıtratına) kodlanmış olan tutkuları yönetici modunda kontrol edebilmektir. Kur’an, insanın zaaf duyduğu metaları (kadın, çocuk, altın, kariyer) reddetmez; ancak bunların birer "amaç" değil, "araç" olduğunu hatırlatır.

Gerçek erdem (birr); bu donanımları yok etmek değil, onlara duyulan aşırı sevgiyi, sistemin kurucusu olan Allah’ın ilkeleri (adalet ve dürüstlük) uğruna feda edebilmektir. "Harcamak"; parayı paylaşmak olduğu kadar, çocuk sevgisi yüzünden adaletten sapmamak veya kariyer hırsı uğruna ahlaktan taviz vermemektir.

REFERANSLAR

Tutku Listesi (Âl-i İmrân Suresi, 14. Ayet)[1]: "Kadınlara/Erkeklere (karşı cinse), oğullara (evlat gücüne), yığın yığın biriktirilmiş altın ve gümüşe (sermayeye), salma atlara (lüks araçlara/markalara), hayvanlara ve ekinlere (araziye/üretime) karşı duyulan tutkulu sevgi (şehvet), insanlara süslü gösterildi..."

Sevgi Testi (Âl-i İmrân Suresi, 92. Ayet)[2]: "Sevdiğiniz (o tutkuyla bağlandığınız) şeylerden harcamadıkça (infak etmedikçe), asla 'Birr'e (iyiliğin/erdemin zirvesine) erişemezsiniz..."

• Kavram Analizi: Ayette geçen "şehvet"; sadece cinsel arzu değil, bir şeye karşı duyulan şiddetli ve tutkulu istek demektir. "İnfak" ise; tünelden geçmek veya tüketmek kökünden gelir. Yani o tutkuyu, Allah rızası tünelinden geçirip dönüştürmektir.

DEĞERLENDİRME

Kur’an, insan doğasını bastırmaz; insanın neye zaafı olduğunu (para, cinsellik, evlat, makam) açıkça bildirir ve bunu varsayılan ayar olarak kabul eder. Ancak sınav, bu sevgilerin sistemde bir virüs gibi yayılıp ana işlemciyi (kalbi) ele geçirmemesi üzerinedir. Âl-i İmrân 92’deki "harcama" emri, 14. ayetteki listeyi gözden çıkarabilme yeteneğidir.

Evlat haksızlık yaptığında "O benim canımdır" diyerek adaleti çiğnemek, sevgiyi puta dönüştürmektir. İnfak; evladını değil, adaleti seçerek o sevgiyi harcayabilmektir. Benzer şekilde makamını kaybetme korkusuyla doğruyu söylemekten vazgeçmeyen kişi, o makamı Allah için feda etmiş demektir. Sermaye gücünü tekelleştirmek (tekasür) yerine toplumsal denge için dağıtabilmek de bu kapsamdadır. Özetle; Allah’ın fıtraten sevdirdiği bu şeyler amaç değil, araçtır. İnfak, bu araçları amaç haline getirmemek ve gerektiğinde "Allah’ın rızası için ben bu sevgiyi, bu çıkarı, bu konforu elimden çıkarıyorum" diyebilme özgürlüğüdür.

KAYNAKLAR

[1] Âl-i İmrân Suresi, 14. Ayet:

Arapça: زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَٓاءِ وَالْبَن۪ينَ وَالْقَنَاط۪يرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِۜ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَاللّٰهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَاٰبِ

Okunuş: Zuyyine linnâsi hubbu-şşehevâti mine-nnisâ-i velbenîne velkanâtîri-lmukantarati mine-zzehebi velfiddati velhayli-lmuselvameti vel-en’âmi velhars(i). Zâlike metâ’u-lhayâti-ddunyâ. Va(A)llâhu ‘indehu husnu-lmeâb(i).

Meal: Kadınlar, oğullar, yığın yığın biriktirilmiş altın ve gümüş, salma atlar, davarlar ve ekinler gibi nefsin şiddetle arzuladığı şeyler insanlara süslü gösterildi. Bunlar dünya hayatının geçimliğidir. Oysa asıl varılacak güzel yer ancak Allah’ın katındadır.

[2] Âl-i İmrân Suresi, 92. Ayet:

Arapça: لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتّٰى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَۜ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِه۪ عَل۪يمٌ

Okunuş: Len tenâlu-lbirre hattâ tunfikû mimmâ tuhibbûn(e). Vemâ tunfikû min şey-in fe-inna-llâhe bihi ‘alîm(un).

Meal: Sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda harcamadıkça iyiliğe asla erişemezsiniz. Her ne harcarsanız Allah onu bilir.