ÖNERME

Geleneksel fıkhın bir kısmı, kadının sesini "avret" (örtülmesi gereken mahrem bölge) kategorisine dahil ederek, kamusal alanda konuşmasını, fikir beyan etmesini ve Kur’an okumasını yasaklamaya çalışmıştır. Oysa Kur’an perspektifinde ses; biyolojik bir ayıp veya cinsel organ değil, bir kimlik ve iletişim aracıdır. Allah, kadına konuşma yetisini susması için değil, hakkı ifade etmesi için vermiştir.

Eğer kadının sesi haram olsaydı; Allah, Kur’an’da kadınların tartışmalarını, hak arayışlarını ve yönetimdeki sözlerini (Sebe Melikesi örneği) onaylayarak aktarmazdı. Sesin kendisine yasak koymak, insanlığın yarısını dilsiz bırakmak ve yaratılış fıtratına savaş açmaktır.

REFERANSLAR

İlahi İşitme ve Hak Arayışı (Mücâdile Suresi, 1. Ayet)[1]: "Kocası hakkında seninle tartışan ve Allah’a şikâyette bulunan kadının sözünü Allah işitmiştir..."

• Analiz: Bir kadın, Hz. Peygamber ile bir konuda "tartışmış" (mücadele etmiş) ve Allah bu sesi kesmemiştir. Aksine, o sesi duyup hak vermiştir. Yaratıcının dinlediği ve değer verdiği bir sesi, hiçbir kul "haram" kılamaz.

Konuşma Adabı ve Üslup (Ahzâb Suresi, 32. Ayet)[2]: "...Eğer takva sahibi iseniz, sözü kırıtarak/yumuşatarak (etkilemek için) söylemeyin. Yoksa kalbinde hastalık bulunan kimse tamah eder. Sözü, 'ciddi, örfe uygun, güzel' (kavlen ma’rûfâ) söyleyin."

• Kavram Analizi: "Kavlen ma’rûfâ" ifadesi; ciddi, bilinen, örfe uygun ve saygın söz demektir. Ayet "konuşmayın" emri vermez; "işveli konuşmayın" der. Yasak olan eylem konuşmak değil, cinsel çağrışım içeren laubali üsluptur.

• Analiz: Konuşmak kökten yasak olsaydı, "nasıl konuşulacağının" tarifi yapılmazdı. Kur'an, sesin desibelini veya tınısını değil; niyetini ve yöntemini denetler.

Siyasi İrade ve Yönetim (Neml Suresi, 32. Ayet)[3]: "(Sebe Melikesi) Dedi ki: Ey ileri gelenler! Bu işimde bana fikir verin. Siz şahitlik etmedikçe ben hiçbir işi kestirip atmam."

• Analiz: Kur’an, bir devlet başkanı olan kadının meclisteki hitabını, istişare sürecini ve siyasi iradesini herhangi bir kınama olmaksızın aktarır.

DEĞERLENDİRME

"Ses avrettir" iddiası, tarihi ve Kur'ani gerçeklerle çelişen bir kadın düşmanlığının ürünüdür. Eğer bu iddia doğru olsaydı; Hz. Peygamber’in eşleri (Ezvâc-ı Tâhirât) vefatından sonra binlerce erkeğe hadis rivayet edemez, Hz. Aişe Cemel Vakası’nda ordulara hitap edemez ve kadınlar ticari/hukuki hayatta şahitlik yapamazdı.

"Kadının sesi duyulmasın" diyen zihniyet, aslında kadının fikri duyulmasın istemektedir. Sesi kesilenin, varlığı da silinir. İslam, diri diri gömülen kız çocuklarına "nefes ve ses" olmaya gelmiştir; onları duvarların arkasına gömüp seslerini kesmeye değil. Müslüman kadın; camide, mecliste, okulda ve sokakta; ciddiyetle ve onurla konuşur. Çünkü hakikat, hem erkeğin hem de kadının sesiyle tamamlanır.

KAYNAKLAR

[1] Mücâdile Suresi, 1. Ayet:

Arapça: قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجَادِلُكَ فِي zَوْجِهَا وَتَشْتَكِي إِلَى اللَّهِ | Okunuş: Kad semiallâhu kavlelletî tucâdiluke fî zevcihâ ve teştikî ilallâh | Meal: Allah, kocası hakkında seninle tartışan ve Allah'a şikâyette bulunan kadının sözünü işitmiştir.

[2] Ahzâb Suresi, 32. Ayet:

Arapça: فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوفًا | Okunuş: Fe lâ tahda’ne bil kavli fe yatmeallezî fî kalbihî maradun ve kulne kavlen ma’rûfâ | Meal: O halde, (yabancı erkeklere karşı) yumuşak/kırıtarak konuşmayın; yoksa kalbinde hastalık bulunan kimse tamah eder. Ve "örfe uygun/ciddi söz" söyleyin.

[3] Neml Suresi, 32. Ayet:

Arapça: قَالَتْ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي أَمْرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمْرًا حَتَّىٰ تَشْهَدُونِ | Okunuş: Kâlet yâ eyyuhel meleu eftûnî fî emrî, mâ kuntu kâtıaten emren hattâ teşhedûn | Meal: (Melike) dedi ki: "Ey ileri gelenler! Bu işimde bana fikir verin. Siz yanımda şahitlik etmedikçe ben hiçbir işi kestirip atmam."