ÖNERME

Kur’an, ibadetleri sayısal bir bulmaca veya geleceği görme aracı olarak sunmaz. Geleneksel kültürdeki istihare namazı (uykuya yatıp rüya/renk bekleme); Kur’an’ın akıl ve istişare emrine aykırı, falcılığa benzeyen bir yöntemdir. Bir karar verileceği zaman rüyaya değil; bilgiye, uzmanlara (şura) ve akla başvurulur; karar verildikten sonra da Allah’a güvenilir (tevekkül). Aynı şekilde tespih namazı gibi, içinde yüzlerce kez belli zikirlerin sayıldığı, matematiksel formatlı namazlar da Kur’an’da yer almaz. İbadet; matematiksel bir hesap (muhasebe) değil, içsel bir yüzleşme ve huşu eylemidir.

REFERANSLAR

Karar Verme Yöntemi (Âl-i İmrân, 3/159)[1]: "...(Yapacağın) iş konusunda onlara danış (istişare et). Kararını verdiğin zaman da artık Allah’a dayanıp güven (tevekkül et)..."

• Analiz: Yöntem açıktır: Danış, karar ver ve güven. "Uyu ve rüya gör" şeklinde bir yöntem Kur'an dışıdır.

Teheccüd Gerçeği (İsrâ, 17/79)[2]: "Gecenin bir kısmında uyanıp, sırf sana mahsus fazladan bir ibadet (nafile) olarak o Kur’an’la (namazla) meşgul ol..."

• Analiz: Kur’an’ın tavsiye ettiği ekstra namaz budur; sonradan üretilen formatlar değildir.

Dinde Zorlama (Şûrâ, 42/21)[3]: "Yoksa onların, Allah’ın izin vermediği şeyleri dinden bir kural (şeriat) olarak koyan ortakları mı var?..."

DEĞERLENDİRME

Yaratıcı, insana akıl gibi bir nur ve Kur’an gibi bir rehber bahşetmişken; hayatı rüyadaki renklere (kırmızı hayır, yeşil evet) göre yönlendirmek aklı iptal etmektir. Doğru yöntem; konuyu bilenlere danışmak, artısını eksisini tartmak ve adım atmaktır. Sonuç hayırlıysa devam edilir, değilse tecrübe edinilir.

Tespih namazı, hacet namazı veya belirli rekat sayılı kandil namazları gibi formüller; insanların "daha çok sayı, daha çok sevap" algısını sömüren sonradan üretimlerdir (bid'at). Hz. Peygamber hayatında ne rüya için istihareye yatmış ne de tespih namazı kılmıştır. O, hayatın içinde karar veren ve geceleri Rabbiyle baş başa kalan (teheccüd) bir kuldu.

KAYNAKLAR

[1] Âl-i İmrân Suresi, 159. Ayet:

Arapça: ...وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ...

Okunuş: ...Ve şâvirhum fîl emr, fe izâ azamte fe tevekkel alâllâh...

Meal: ...İş konusunda onlara danış. Kararını verdiğin zaman da artık Allah’a dayanıp güven...

[2] İsrâ Suresi, 79. Ayet:

Arapça: وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَّكَ...

Okunuş: Ve minel leyli fe tehecced bihî nâfileten lek...

Meal: Gecenin bir kısmında uyanıp, sırf sana mahsus fazladan bir ibadet olarak o Kur’an’la meşgul ol...

[3] Şûrâ Suresi, 21. Ayet:

Arapça: أَمْ لَهُمْ شُرَكَاء شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَن بِهِ اللَّهُ...

Okunuş: Em lehum şurekâu şereû lehum mined dîni mâ lem ye’zen bihillâh...

Meal: Yoksa onların, Allah’ın izin vermediği şeyleri dinden bir kural olarak koyan ortakları mı var?..