ÖNERME

Geleneksel tefsir anlayışında yaygın bir kaçış yolu vardır: Kur’an’da anlaşılmayan veya bilimsel karşılığı o gün bilinmeyen 7 gök, 19 melek veya 309 yıl gibi bir sayı görüldüğünde, buna hemen kesret, yani çokluk ifadesidir denilir. Yani "7 demek, sayısal değeri değil, çokluğu ifade eder" savunması yapılır. Oysa kâinatın mimarı olan Allah, kelimeleri rastgele seçmez.

Bir mühendis projesinde "7 kolon" diyorsa, bu "bir sürü kolon" demek değildir; tam 7 tane demektir. Kur’an’da -benzetme edatı içeren deyimsel ifadeler hariç- özellikle yaratılışa, tarihe ve kozmosa dair verilen her sayı; sembolik bir abartı değil, matematiksel ve fiziksel bir gerçektir.

REFERANSLAR

Hac Suresi, 47. Ayet[1]: "...Rabbinin katında bir gün, saydıklarınızdan bin yıl gibidir."

• Kavram Analizi: Burada "gibi" (kef) edatı kullanılmıştır. Bu yüzden 1000 sayısı kesin bir matematiksel değer değil, zamanın göreceliğini, yani izafiyeti anlatan bir orantıdır. Kur'an, izafi bir durumu anlatırken mutlaka bu edatı kullanır.

Kehf Suresi, 25. Ayet[2]: "Onlar mağaralarında üç yüz yıl kaldılar, buna dokuz daha eklediler."

• Bilimsel Veri Başlığı (Hassas Takvim Hesabı): Allah neden "yaklaşık 300 yıl" demedi veya neden direkt 309 demeyip "300 artı 9" formülünü kullandı? Çünkü güneş takviminde 300 yıl, ay takviminde tam 309 yıla denk gelir. Bu muazzam astronomik hesap, sayıların yaklaşık değil, tam olduğunu gösterir.

Müddessir Suresi, 30-31. Ayetler[3]: "Üzerinde on dokuz vardır. Biz... bu sayıyı inkâr edenler için bir imtihan kıldık."

• Analiz: Allah burada "çok sayıda görevli" diyebilirdi. Ancak spesifik bir sayı vermiş ve bu sayının kendisini bir imtihan (fitne) sebebi saymıştır. Sayıyı "çokluk ifadesi" diye geçiştirmek, ayetteki sayısal imtihanı reddetmektir.

DEĞERLENDİRME

Abartı (mübalağa), aciz insanların bir şeyi büyük göstermek için başvurduğu edebi bir sanattır. Kâinatın sahibi olan Allah’ın, yarattığı şeyi olduğundan fazla göstermeye ihtiyacı yoktur. O neyse onu söyler. Eğer Kur’an 7 gök veya 8 taşıyıcı güç diyorsa ve bilim bugün bunu tam açıklayamıyorsa; hata sayıda değil, insanlığın henüz o seviyeye gelmemiş olmasındadır.

Eskiden "300 artı 9" ifadesine anlam veremeyenler "hadi canım o kadar uyunur mu, bu abartı" diyebilirdi. Ama takvim hesabı (Güneş/Ay farkı) anlaşılınca ayet bilimsel bir zemine oturdu. Yarın çoklu evrenler veya sicim teorisi kesinleştiğinde, Kur’an’daki 7 ve 8 sayılarının da ne kadar hassas fiziksel sabitler olduğu anlaşılacaktır.

Kur’an bir şiir kitabı değil, hakikat kitabıdır. Mühendislikte "7 kolon" dendiğinde "usta sen kafana göre takıl, 7 çokluk ifade eder" diyemezsiniz; bina çöker. Kâinat binasının mimarı olan Allah’ın verdiği sayılar da statik ve kozmik gerçeklerdir. "Gibi" denilmiyorsa, o sayı gerçektir.

KAYNAKLAR

[1] Hac Suresi, 47. Ayet: Arapça: ...وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ Okunuş: ...ve-inne yevmen ‘inde rabbike ke-elfi senetin mimmâ te’uddûn. Meal: ...Rabbinin katında bir gün, saydıklarınızdan bin yıl gibidir.

[2] Kehf Suresi, 25. Ayet: Arapça: وَلَبِثُوا ف۪ي كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِن۪ينَ وَازْدَادُوا تِسْعًا Okunuş: Velebiśû fî kehfihim śelâśe mi-etin sinîne vezdâdû tis’â. Meal: Onlar mağaralarında üç yüz yıl kaldılar, buna dokuz daha eklediler.

[3] Müddessir Suresi, 30-31. Ayetler: Arapça: عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَۜ ... وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ اِلَّا فِتْنَةً لِلَّذ۪ينَ كَفَرُواۙ... Okunuş: ‘Aleyhâ tis’ate ‘aşer... Vemâ ce’alnâ ‘iddetehum illâ fitneten lilleżîne keferû... Meal: Üzerinde on dokuz vardır... Biz onların sayısını inkar edenler için bir imtihan kıldık...