ÖNERME

Bakara Suresi 30. ayette melekler, henüz yaratılmamış olan insan için “Orada bozgunculuk yapacak ve kan dökecek birini mi yaratacaksın?” iddiasında bulunurlar. Melekler geleceği yani Gaybı bilmezler ki bu bilgi sadece Allah’a aittir; o halde bu tespiti nasıl yaptılar sorusunun cevabı “Fıtrat ve Yapı Analizi”dir. Melekler, “Halife” yani yeryüzünde yetki kullanan varlık kavramının doğasını ve insanın yaratıldığı maddeyi analiz ederek bu sonuca varmışlardır. Çünkü bir varlığa “Ego/Benlik” ve “Mülkiyet Hırsı” verildiğinde, sınırlı dünya kaynakları için çatışma çıkması kaçınılmaz bir matematiksel sonuçtur.

REFERANSLAR

Halife Kavramı ve Sosyolojik Öngörü (Bakara Suresi, 30) [1]: "Hani Rabbin meleklere, 'Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım' demişti. Onlar, 'Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamdederek daima seni tesbih ve takdis ediyoruz.' demişler. Allah da, 'Ben sizin bilmediklerinizi bilirim' demişti."

• Analiz: Halife; hükmeden, karar veren ve tasarruf hakkı olan demektir. Melekler anladı ki; bir yerde “hükümranlık iddiası” varsa, orada “iktidar kavgası” ve dolayısıyla “kan” olacaktır. Melekler yeme-içme ihtiyacı olmayan, egosu bulunmayan varlıklar oldukları için kendileriyle insanı kıyaslamışlar ve “İhtiyaç sahibi olan ve egosu bulunan bir varlık, kaçınılmaz olarak diğerinin hakkına saldıracaktır” çıkarımını yapmışlardır.

Gaybın Bilinmezliği (Neml Suresi, 65) [2]: "De ki: Göklerde ve yerde, Allah’tan başka kimse gaybı bilmez..."

• Analiz: Meleklerin sorusu bir "gaybı bilme" durumu değil, eldeki verilerden yola çıkarak yapılan bir durum tespitidir.

DEĞERLENDİRME

Meleklerin kan döküleceğini bilmesi için geleceği görmesine gerek yoktur; zira onlar insanı acıkan, barınmak isteyen ve benim olsun diyen bir varlık olarak, dünyayı ise sınırlı kaynakları olan bir yer olarak tanımlamışlardır. Sınırlı bir kaynağa, sınırsız istekleri olan birden fazla halife talip olursa, orada kaos ve kan kaçınılmazdır ki melekler bu sosyolojik yasayı yani Sünnetullah’ı okumuşlardır. Allah meleklere “Ben sizin bilmediklerinizi bilirim” diyerek şunu hatırlatmıştır: Siz, bu varlığın hırslarından doğacak kaosu görüyorsunuz ancak Ben o iradenin, nefisle mücadele ederek ulaşacağı erdem seviyesini biliyorum. Melekler itaat etmeye programlıdır, bu yüzden isyan etmemeleri bir başarı değildir; insan ise isyan etme gücü olduğu halde itaat ettiğinde meleklerden üstün bir makama erişir. Sonuç olarak meleklerin tespiti bir kehanet değil, insanın toprak ve nefis yapısına bakarak yapılmış doğru bir analizdir ve Allah bu analizi reddetmemiş, sadece resmin tamamının görülmediğini beyan etmiştir.

KAYNAKLAR

[1] Bakara Suresi, 30. Ayet: Arapça: وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً... | Okunuş: Ve-iż kâle rabbuke lilmelâ-iketi innî câ’ilun fî-l-ardi ḣalîfe(ten)... | Meal: Hani Rabbin meleklere, “Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım” demişti...

[2] Neml Suresi, 65. Ayet: Arapça: قُل لَّا يَعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ... | Okunuş: Kul lâ ya’lemu men fî-ssemâvâti vel-ardi-lġaybe illa(A)llâh(u)... | Meal: De ki: “Göklerde ve yerde, Allah’tan başka kimse gaybı bilmez...