ÖNERME

Geleneksel fıkıh namazı; gözlerin belli bir noktaya kilitlendiği, kıpırdamanın yasak olduğu, ağlamanın veya ayeti tekrar etmenin namazı bozduğu bir "Askeri Duruş" (Esas Duruş) olarak tanımlar. Oysa Kur’an’a göre namaz; huşunun, gözyaşının ve duygunun zirve yaptığı bir "Aşkın Hal"dir.

İnsan duygulandığında gözlerini kapatabilir, ağladığında gözyaşını silebilir veya etkilendiği bir ayeti defalarca okuyabilir. Namaz; bedeni dondurmak değil, kalbi titretmektir.

REFERANSLAR

Ağlayarak Secde (İsrâ Suresi, 109. Ayet)[1]: "Onlar ağlayarak yüzüstü secdeye kapanırlar ve bu onların saygısını artırır."

• Analiz: Kur’an, ideal mümini "ağlayarak secde eden" kişi olarak tarif eder. Fıkıh ise "Sesli ağlarsa namaz bozulur" der. Kur’an’ın övdüğü bir eylem (ağlamak), namazı nasıl bozar?

Tekrar ve Kıraat (Müzzemmil Suresi, 4. Ayet)[2]: "...Kur’an’ı tane tane (ağır ağır, düşüne düşüne) oku."

Ses Ayarı (İsrâ Suresi, 110. Ayet)[3]: "...Namazında sesini çok yükseltme, çok da kısma; ikisi arası bir yol tut."

• Analiz: Bu ayet, tek başınayken sesli (duyulabilir) okumanın meşru olduğunu, fısıltıya hapsolmak gerekmediğini gösterir.

DEĞERLENDİRME

Gözleri Kapatmak (Mekruh mu?): Fıkıhçılar "Namazda göz yummak mekruhtur" derler. Hüküm şudur: Namazda aslolan "Huşu" (Odaklanma)dur. Eğer bir insan, gözlerini kapattığında Allah’ı daha iyi hissediyor, dünyadan kopup manaya odaklanabiliyorsa; gözünü kapatması mekruh değil, bilakis müstehaptır (güzeldir). Göz açıkken halı desenine takılmaktansa, gözü kapatıp kalbe odaklanmak evladır.

"Namazda üç kere elini hareket ettiren (Amel-i Kesir), namazı bozar" kuralı, insan fıtratına aykırıdır. Bir insan namazda ağlıyor, burnu akıyor veya terliyorsa elini götürüp silmesi namazı bozmaz. Peygamberimiz namazda torununu kucağına almış, indirmiş, terini silmiştir. Namaz, hayatın içindedir; steril bir laboratuvar deneyi değildir.

Tek başına namaz kılarken (ister gündüz, ister gece); insanı etkileyen bir ayeti defalarca, ağlayarak, sesli bir şekilde tekrar etmek namazı bozmaz; aksine namazın kalitesini artırır. "Fatiha’yı iki kere okursan sehiv secdesi gerekir" diyen fıkıh, duyguyu değil, "şekilsel prosedürü" kutsamıştır. Oysa Allah tekrar eden dudaklara değil, titreyen kalplere bakar.

KAYNAKLAR

[1] İsrâ Suresi, 109. Ayet:

Arapça: وَيَخِرُّونَ لِلْاَذْقَانِ يَبْكُونَ وَيَز۪يدُهُمْ خُشُوعًا۩

Okunuş: Ve yehirrûne lil-ezkâni yebkûne ve yezîduhum huşû’â(n).

Meal: Ağlayarak yüz üstü yere kapanırlar. (Kur’an okumak) onların saygısını artırır.

[2] Müzzemmil Suresi, 4. Ayet:

Arapça: ...وَرَتِّلِ الْقُرْاٰنَ تَرْت۪يلًاۜ

Okunuş: ...Ve rattili-lkur-âne tertîlâ(n).

Meal: ...Kur’an’ı tane tane, hakkını vererek oku.

[3] İsrâ Suresi, 110. Ayet:

Arapça: ...وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَاوَابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَب۪يلًا

Okunuş: ...Velâ techer bisalâtike velâ tuhâfit bihâ vebteġi beyne zâlike sebîlâ(n).

Meal: ...Namazında sesini pek yükseltme, çok da kısma. İkisi ortası bir yol tut.