ÖNERME

Kur'an, bilime ve tıbbi tedaviye karşı duruş sergilemez; aksine şifayı aramayı teşvik eder. Bu bağlamda, nikahlı bir çiftin kısırlık tedavisi görmesi veya kendi genetik materyalleriyle (sperm ve yumurta) laboratuvar ortamında döllenme (Tüp Bebek) sağlaması, "yaratılışa müdahale" değil, meşru bir "tedavi" yöntemidir.

Ancak, sürece "üçüncü bir şahıs" (sperm/yumurta bankası veya taşıyıcı anne) dahil olduğunda durumun fıkhı değişir. Kur'an perspektifinde annelik; sadece genetik bir aktarım değil, "taşıma ve doğurma" eylemiyle kazanılan biyolojik ve psikolojik bir statüdür. Rahmin kiralanması veya soyun (genetiğin) karıştırılması, insan onurunu zedeleyen ve nesep emniyetini (soyun bilinirliğini) yok eden bir sapmadır.

REFERANSLAR

Annelik Tanımı (Mücâdele Suresi, 2. Ayet)[1]: "...Onların anneleri, ancak kendilerini doğuran kadınlardır..."

• Kavram Analizi: Ayet, anneliğin tanımını "doğurma" (velednehum) eylemine bağlar. Kur'an terminolojisine göre bir çocuğu karnında taşıyıp doğuran kadın, onun annesidir.

• Analiz: Bu hüküm, "Ben sadece taşıdım, genetiği başkasına ait" diyerek anneliğin reddedildiği "Taşıyıcı Annelik" modelini kökten reddeder. Rahim, kiralanabilir bir kuluçka makinesi değildir. Biyolojik bağ (göbek kordonu, kan alışverişi, epigenetik etkileşim) kurduğu bebeğin annesi, onu taşıyandır.

Nesep Güvenliği (Ahzâb Suresi, 5. Ayet)[2]: "Onları (evlatlıkları/çocukları) babalarına nispet ederek çağırın. Allah katında adaletli olan budur..."

• Analiz: Çocuğun biyolojik kökeninin (genetiğinin) bilinmesi ve korunması farzdır. Başkasının spermi veya yumurtasıyla çocuk sahibi olmak, bu "babalık/annelik bağını" sahteleştirmektir. Yabancı bir erkeğin spermi veya yabancı bir kadının yumurtasıyla çocuk sahibi olmak; fiili zina olmasa bile, "genetik zina"dır.

Biyolojik Varyasyon (Şûrâ Suresi, 49-50. Ayetler)[3]: "...O, dilediğine kız çocukları, dilediğine erkek çocukları verir... Dilediğini de kısır bırakır..."

• Analiz: Kısırlık bir eksiklik değil, biyolojik bir varyasyondur. Tedavi aranabilir ancak "her ne pahasına olursa olsun" (başkasının genetiğini kullanarak) çocuk sahibi olma hırsı, takdire isyandır.

DEĞERLENDİRME

Modern tıp, teknik olarak "yapabiliyor olmayı", "yapılmasının ahlaki olduğu" sanrısıyla karıştırmaktadır. Nikahlı eşlerin kendi sperm ve yumurtasının, dışarıda döllenip yine kadının rahmine konulmasında (Tüp Bebek) hiçbir sakınca yoktur; bu, gözlük takmak veya ameliyat olmak gibi bir tedavidir ve nesep korunmuştur.

Ancak "Benim rahmim müsait değil, embriyomu başkası taşısın" diyerek taşıyıcı annelik yöntemine başvurmak, kadını "damızlık" statüsüne indirmektir. Kur'an, "Annen seni doğurandır" diyerek son noktayı koyar. Doğurduğu çocuğu, para karşılığı genetik sahiplerine veren bir sistem, evrensel ahlaka ve annelik fıtratına aykırıdır. Ayrıca sperm/yumurta bankaları yoluyla doğan çocuğun soyu belirsizleşir ve çocuk, en temel hakkı olan "kökenini bilme hakkından" mahrum bırakılır.

KAYNAKLAR

[1] Mücâdele Suresi, 2. Ayet:

Arapça: الَّذِينَ يُظَاهِرُونَ مِنكُم مِّن نِّسَائِهِم مَّا هُنَّ أُمَّهَاتِهِمْ ۖ إِنْ أُمَّهَاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ | Okunuş: Ellezîne yuzâhirûne minkum min nisâihim mâ hunne ummehâtihim, in ummehâtuhum illel lâî velednehum | Meal: İçinizden karılarına zıhar yapanların (sen bana anamın sırtı gibisin diyenlerin) karıları, onların anaları değildir. Onların anaları ancak kendilerini doğuran kadınlardır.

[2] Ahzâb Suresi, 5. Ayet:

Arapça: ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ | Okunuş: Ud’ûhum li âbâihim huve aksatu indallâh | Meal: Onları (evlat edindiklerinizi) babalarına nispet ederek çağırın. Allah yanında en adaletli olan budur.

[3] Şûrâ Suresi, 49-50. Ayetler:

Arapça: لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ ۚ يَهَبُ لِمَن يَشَاءُ إِنَاثًا وَيَهَبُ لِمَن يَشَاءُ الذُّكُورَ ... وَيَجْعَلُ مَن يَشَاءُ عَقِيمًا | Okunuş: Lillâhi mulkus semâvâti vel ard, yahluku mâ yeşâu, yehebu li men yeşâu inâsen ve yehebu li men yeşâuz zukûr ... ve yec’alu men yeşâu akîmâ | Meal: Göklerin ve yerin mülkü Allah'ındır. Dilediğini yaratır; dilediğine kız çocukları, dilediğine erkek çocukları bahşeder... Dilediğini de kısır bırakır.