ÖNERME

Evren, yaratıcının can sıkıntısını gidermek için tasarladığı bir oyun bahçesi veya eğlence simülasyonu değildir. Yaratılış, matematiksel ve ahlaki bir ciddiyet üzerine kuruludur. Bu sistemde Hakk yani Gerçek/Doğru ve Batıl yani Yalan/Yanlış eşit güçte iki zıt kutup değildir. Hakk, Batıl’ın üzerine fırlatılan ve onu yok eden aktif bir güçtür. Cehennem veya azap bir amaç değil; Hakk’ın, Batıl’ı parçalamasının doğal bir sonucudur.

REFERANSLAR

Oyun Teorisinin Reddi (Enbiya Suresi, 16-17) [1]: "Biz yeri, göğü ve arasındakileri oyun olsun diye (bir eğlence aracı olarak) yaratmadık. Eğer bir eğlence edinmek isteseydik, onu (sizi karıştırmadan) kendi katımızdan edinirdik. (Ama) Yapacak olsaydık (böyle) yapardık."

• Analiz: İnsanlar bazen "Allah bizi izleyip eğleniyor mu?" diye sorar. 17. Ayet bu antropomorfik hatayı reddeder. Eğlence, bir eksiklik ve can sıkıntısı belirtisidir. Mutlak olan Allah’ın eğlenceye ihtiyacı yoktur. Eğer amaç sadece haz veya oyun olsaydı, Allah bunu acı çeken, ölen ve dirilen biyolojik varlıklar üzerinden yapmaz; kendi boyutunda, kusursuz meleklerle yapardı. İnsanın yaratılışı keyfi değil, görev odaklıdır.

Hakk’ın Darbesi / Beyin Parçalama (Enbiya Suresi, 18) [2]: "Hayır, biz hakkı batılın üzerine (bir mermi gibi) atarız/fırlatırız da, o onun beynini parçalar. Bir de bakarsın ki o (batıl) yok olup gitmiştir..."

• Analiz: Ayette kullanılan "Nakzifu" (Fırlatmak) ve "Damaga" (Beyni Parçalamak) fiilleri, statik bir duruşu değil, kinetik bir çarpışmayı anlatır. Allah, Hakk’ı Batıl’ın üzerine bir projektil gibi fırlattığını söyler. Batıl, dışarıdan bakınca devasa, korkutucu veya süslü görünebilir ancak Hakk ona temas ettiği an, Batıl’ın beyni yani merkezi mantığı dağılır ve yok olur. Batılın varlığı, Hakk gelene kadardır.

İbadete Doygunluk / İhtiyaçsızlık (Enbiya Suresi, 19-20) [3]: "Göklerde ve yerde kim varsa hep O’nundur. O’nun katındakiler (melekler) ne O’na ibadetten çekinir (kibirlenir) ne de yorgunluk duyarlar. Hiç ara vermeksizin gece gündüz tespih ederler."

• Analiz: Allah’ın insanlara kulluk etmelerini emretmesi, kendi zâtındaki bir eksikliği gidermek veya övülme arzusunu tatmin etmek için değildir. Eğer yaratılışın yegâne amacı sadece tespih edilmek veya mutlak itaat olsaydı; Allah’ın katında bu görevi bıkmadan, yorulmadan ve ara vermeksizin ifa eden sayısız melek ordusu zaten mevcuttur.

DEĞERLENDİRME

Madem Allah’ın tonla ibadet eden meleği var, insanı neden yarattı sorusunun cevabı irade faktöründe gizlidir. Meleklerin ibadeti kodlanmış bir ibadettir; yorulmazlar ve isyan edemezler. İnsanın ibadeti ise tercihli bir ibadettir. İnsan, isyan etme yani batıl kapasitesine rağmen itaat etmeyi yani hakkı seçerse; bu iradeli yöneliş, meleklerin otomatik tespihinden farklı bir değer taşır. Allah zoraki veya kodlanmış değil, gönüllü bir yöneliş istemiştir. Sonuç olarak insan, bir yaratıcının keyif aracı veya sadistçe yakmak istediği bir kurban değildir. İnsan, Batıl’ın beynini parçalayan o Hakk gücünün temsilcisi olmak için sahaya sürülmüş onurlu bir görevlidir. Cehennem, sadece bu Hakk’a direnen ve Batıl olmayı seçen atıkların yeridir.

KAYNAKLAR

[1] Enbiya Suresi, 16-17. Ayetler: Arapça: وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاء وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ ﴿١٦﴾ لَوْ أَرَدْنَا أَن نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنَاهُ مِن لَّدُنَّا إِن كُنَّا فَاعِلِينَ ﴿١٧﴾ | Okunuş: Vemâ ḣaleknâ-ssemâe vel-arda vemâ beynehumâ lâ’ibîn(e). Lev eradnâ en netteḣiże lehven letteḣażnâhu min ledunnâ in kunnâ fâ’ilîn(e). | Meal: Biz yeri, göğü ve arasındakileri oyun olsun diye yaratmadık. Eğer bir eğlence edinmek isteseydik, onu kendi katımızdan edinirdik. Yapacak olsaydık böyle yapardık.

[2] Enbiya Suresi, 18. Ayet: Arapça: بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ... | Okunuş: Bel nakżifu bi-lhakki ‘alâ-lbâtili feyedmeġuhu fe-iżâ huve zâhik(un)... | Meal: Hayır, biz hakkı batılın üzerine atarız da, o onun beynini parçalar. Bir de bakarsın ki o, yok olup gitmiştir.

[3] Enbiya Suresi, 19-20. Ayetler: Arapça: ...وَمَنْ عِندَهُ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَلَا يَسْتَحْسِرُونَ ﴿١٩﴾ يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ ﴿٢٠﴾ | Okunuş: ...vemen ‘indehu lâ yestekbirûne ‘an ‘ibâdetihi velâ yestahsirûn(e). Yusebbihûne-lleyle ve-nnehâra lâ yefturûn(e). | Meal: ...O’nun katındakiler ne O’na ibadetten çekinir ne de yorgunluk duyarlar. Hiç ara vermeksizin gece gündüz tespih ederler.