ÖNERME

Devletin resmî ideolojisi veya pozitif hukuk kuralları ile Allah’ın dini (evrensel ahlak yasaları) her zaman örtüşmeyebilir. Yasalar, insanlar tarafından yazılan ve dönemsel olarak değişen toplumsal sözleşmelerdir; ahlak ise fıtrata kodlanmış değişmez bir hakikattir. Bir eylemin devlet nezdinde yasal olması, onu Allah katında ahlaki ve helal kılmaz. İnsan, otoritenin verdiği izne değil, Allah’ın içine yerleştirdiği vicdan terazisine bakmakla yükümlüdür.

REFERANSLAR

İçsel Tanık (Kıyamet Suresi, 14-15. Ayetler)[1]: "Hayır, insan mazeretlerini ortaya dökse de o kendi nefsine bizzat şahittir."

• Analiz: Kıyamet Suresi, insanın yargılama mekanizmasını dışsal faktörlere (devlet, kanunlar, toplum) değil, içsel özüne yerleştirir. Birey, işlediği bir haksızlık için hukuki veya toplumsal mazeretler üretse de içindeki vicdan hakikati bilmektedir.

Fıtri Yazılım (Şems Suresi, 8. Ayet)[2]: "Ona bozukluğunu ve korunmasını ilham edene andolsun."

• Kavram Analizi: Ayette geçen "fücur" (günah/bozukluk) ve "takva" (korunma/sorumluluk) kavramları, iyilik ve kötülük bilgisinin yazılı kanunlardan önce insanın fıtratına (yazılımına) ilham edildiğini gösterir.

DEĞERLENDİRME

Tarihsel süreçte Firavun’un kanunlarına göre bebekleri öldürmek yasal bir eylemdi; ancak ahlaki değildi. Bugün de herhangi bir sömürü sistemi yasal kılıfına uydurulmuş olabilir. Müslüman; "devlet izin veriyor" gerekçesiyle vicdanını susturan değil, yasal olsa bile vicdanına sığmayan eylemden uzak duran kişidir. Devletin terazisi bozulabilir ancak Allah’ın insan içine yerleştirdiği hassas terazi (vicdan) bozulmaz.

KAYNAKLAR

[1] Kıyamet Suresi, 14-15. Ayetler:

Arapça: بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَىٰ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ * وَلَوْ أَلْقَىٰ مَعَاذِيرَهُ

Okunuş: Belil insânu 'alâ nefsihî basîrah(tun). Ve lev elkâ me'âzîrah(u).

Meal: Hayır, insan mazeretlerini ortaya dökse de o kendi nefsine bizzat şahittir.

[2] Şems Suresi, 8. Ayet:

Arapça: فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا

Okunuş: Fe elhemehâ fucûrahâ ve takvâhâ.

Meal: Ona bozukluğunu ve korunmasını ilham edene andolsun.