ÖNERME

Kur'an'da geçen "yedi gök" (seb'a semâvât) ifadesi, geleneksel yorumların bir kısmında iddia edildiği gibi yalnızca dünya atmosferinin katmanlarına indirgenemez. Metinsel analizler, yıldızlarla dolu gözlemlenebilir evrenin tamamının Kur'an tarafından "en yakın gök" olarak tanımlandığını ortaya koymaktadır. Bu kozmolojik model, bildiğimiz fiziksel evrenin ötesinde, henüz algılanamayan ve fizik yasalarının farklı işleyebileceği altı büyük boyutun veya varlık aleminin (çoklu evren/multiverse) daha bulunduğunu beyan eder. Sayısal ifade ister hakiki bir adet, isterse "çokluk" (kesret) kinayesi olsun; temel mesaj evrenin tek katmanlı olmadığı ve görünenin ötesinde muazzam bir derinliğe sahip olduğudur.

REFERANSLAR

En Yakın Gök (Mülk Suresi, 5. Ayet)[1]: "Andolsun ki biz, en yakın göğü (semâe'd-dünyâ) kandillerle süsledik..."

• Analiz: Ayet, yıldızların, galaksilerin ve gezegenlerin bulunduğu, yani insan algısının ulaşabildiği tüm evreni "dünya göğü" (en yakın/alçak gök) olarak tanımlar. Bu ifade, bildiğimiz evrenin kozmik yapının sadece birinci katı olduğunu kanıtlar.

Yedi Yol (Mü’minûn Suresi, 17. Ayet)[2]: "Andolsun, sizin üstünüzde yedi yol (seb'a tarâika) yarattık; biz yaratıştan (yaratılanlardan) habersiz değiliz."

• Kavram Analizi: "Tarâika" kelimesi yol, tabaka, yörünge ve geçiş güzergâhı anlamlarına gelir. "Seb'a" (yedi) kelimesi ile birleştiğinde, evrenin iç içe geçmiş veya hiyerarşik manyetik/boyutsal sistemlerden oluştuğuna işaret eder.

Bilimsel Veri Başlığı (Kozmolojik Ufuk ve Çoklu Evren)[3]: Modern kozmoloji, gözlemlenebilir evrenin (observable universe) ötesinde, ışığın henüz bize ulaşmadığı veya fiziksel olarak etkileşime giremediğimiz başka alanların varlığı ihtimalini (Multiverse Theories) tartışmaktadır. Kur'an'ın çizdiği "yıldızların ötesindeki alemler" tablosu, evrenin bizim görebildiğimizden ibaret olmadığı gerçeğiyle örtüşmektedir.

DEĞERLENDİRME

Geleneksel tefsirlerin çoğu, yedi gök ifadesini sadece dünyanın atmosfer tabakalarına (troposfer, stratosfer vb.) indirgeyerek kozmik vizyonu daraltmıştır. Oysa Mülk Suresi, yıldızların bulunduğu yerin en alt gök (birinci kat) olduğunu açıkça belirtir. Atmosfer, bu birinci katın sadece zeminidir. Eğer yıldızlarla dolu uçsuz bucaksız evren sadece birinci kat ise, Kur'an insanlığa henüz gözlemleyemediği diğer kozmik evrenlerin varlığını haber vermektedir.

İnsanlık, geliştirdiği teleskoplarla sadece "tavanı" (birinci göğü) inceleyebilmektedir. Kur'an ise binanın tamamının yedi katlı olduğunu bildirir. Bilimsel teoriler ve boyut tanımları (örneğin sicim teorisindeki 10 veya 11 boyut gibi) zamanla değişebilir; ancak değişmeyen referans noktası Kur'an'ın sunduğu statik veridir: Kâinat, tek bir boyuttan ibaret değildir ve iç içe geçmiş sistemlerden oluşur.

KAYNAKLAR

[1] Mülk Suresi, 5. Ayet: Arapça: وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَٓاءَ الدُّنْيَا بِمَصَاب۪يحَ | Okunuş: Ve lekad zeyyennâs semâed dunyâ bi mesâbîha. | Meal: Andolsun ki biz, en yakın göğü kandillerle süsledik.

[2] Mü’minûn Suresi, 17. Ayet: Arapça: وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَٓائِقَ | Okunuş: Ve lekad halaknâ fevkakum seb'a tarâika. | Meal: Andolsun, sizin üstünüzde yedi yol yarattık.

[3] Martin J. Rees.  "Cosmology and the multiverse". Universe or Multiverse?. ed. Bernard Carr. 57-76. Cambridge: Cambridge University Press, 2007. https://doi.org/10.1017/CBO9781107050990