ÖNERME

Geleneksel din algısının ürettiği ve yüzyıllardır zihinlere kazıdığı; yılanların, çıyanların cirit attığı, meleklerin ölüyü demir topuzlarla dövdüğü "yeraltı işkence odası" şeklindeki kabir tasvirleri, Kur’an’ın adalet ve zaman tasavvuruyla örtüşmemektedir. Kur’an perspektifinde mezar (toprak altı), sadece biyolojik bedenin çürüdüğü ve doğaya geri döndüğü yerdir; insan bilinci ve ruhu ise "Berzah" denilen bir engel/boyut arkasında tutulmaktadır. Berzah, dünya ile ahiret arasında bir bekleme salonudur ve Kur’an’a göre ölüm bir nevi "uyku" halidir. Kıyamet koptuğunda insanlar, aradan binlerce yıl geçmiş olsa bile "bir gün veya günün bir kısmı kadar uyuduk" hissiyatıyla uyanacaklardır. Dolayısıyla kabirde fiziksel bir işkence değil; ruhun yargılanmayı beklediği, zaman algısının durduğu veya rüya/kabus benzeri bir bilinç akışının yaşandığı bir geçiş süreci söz konusudur.

REFERANSLAR

Boyutlar Arası Engel (Mü’minûn Suresi, 100) [1]: "...Onların arkasında, tekrar dirilecekleri güne kadar (devam edecek/dönüşe engel) bir ‘Berzah’ (perde/engel) vardır."

• Analiz: Ölen kişi toprağın altında değil, geri dönemeyeceği ve ileri de gidemeyeceği (Kıyameti beklediği) bir boyut olan Berzah'tadır.

Zamanın Göreceliği ve Uyku Hali (Yâsîn Suresi, 52) [2]: "(Kıyamette) Derler ki: Vay başımıza gelene! Bizi uyuduğumuz yerden (Merkad) kim kaldırdı?..."

• Analiz: Dirilenler "Bizi kim dövdü, azap etti?" demiyor, "Bizi uykumuzdan kim uyandırdı?" diye soruyor. Bu şaşkınlık ifadesi, ölüm ile diriliş arasındaki sürecin bir işkenceyle değil, derin bir uyku veya bilinç kaybı hissiyatıyla geçtiğini kanıtlar.

Kısa Süreli Bekleyiş (Rûm Suresi, 55-56) [3]: "Kıyamet koptuğu gün, suçlular (dünyada ve kabirde) bir saatten fazla kalmadıklarına yemin ederler... Kendilerine ilim ve iman verilenler ise şöyle der: Andolsun ki siz, Allah'ın yazısında (belirlenen) yeniden dirilme gününe kadar kaldınız..."

DEĞERLENDİRME

Hukuki ve mantıki açıdan bakıldığında, henüz mahkeme (Mizan) kurulmadan ve nihai hüküm verilmeden bir sanığa ceza çektirilmesi (infaz), evrensel hukuk ilkelerine ve Allah’ın mutlak adaletine aykırıdır. Eğer kabirde her şey belli olup ceza/ödül başlıyorsa, Kıyamet günü kurulacak olan büyük mahkeme teknik bir formaliteye dönüşecektir. Yasin Suresi'ndeki "merkad" (uyku yeri) ifadesi, ölümün bir genel anestezi hali gibi olduğunu, aradan geçen binlerce yılın bir an gibi algılandığını gösterir. Mezardaki bedeni böcekler yer, ruhu değil; dolayısıyla fiziksel acı tasvirleri (kaburga sıkılması vb.) bedensiz bir ruh veya bedeni yakılmış/kül olmuş bir insan için anlamsızdır. Azap veya nimet bedensel değil, ruhsal ve bilinçseldir; kişi iyi biriyse "güzel bir rüyada", kötü biriyse vicdanıyla baş başa kaldığı bir "kabus" içinde haşr sabahını bekler. [4][5][6]

KAYNAKLAR

[1] Mü’minûn Suresi, 100. Ayet: Arapça: ...وَمِنْ وَرَٓائِهِمْ بَرْزَخٌ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُونَ | Okunuş: ...ve min verâihim berzahun ilâ yevmi yub’asûn. | Meal: ...Onların önlerinde, tekrar dirilecekleri güne kadar (süren) bir engel (berzah) vardır.

[2] Yâsîn Suresi, 52. Ayet: Arapça: قَالُوا يَا وَيْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِنْ مَرْقَدِنَا | Okunuş: Kâlû yâ veylenâ men beesenâ min merkadina... | Meal: (Kıyamet günü) Şöyle derler: "Vay başımıza gelene! Bizi uyuduğumuz yerden kim kaldırdı?"

[3] Rûm Suresi, 55. Ayet: Arapça: وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَيْرَ سَاعَةٍۜ | Okunuş: Ve yevme tekûmus sâatuyuksimul mucrimûne mâ lebisû gayra sâah... | Meal: Kıyamet koptuğu gün, suçlular (dünyada) bir saatten fazla kalmadıklarına yemin ederler.

[4] İbrahim'in Baltası. Hadisler. Kabirde Azap ve Yeşil Dal Ritüeli.

https://www.ibrahiminbaltasi.com/hadisler/4

[5] İbrahim'in Baltası. Hadisler. Kabirde Sorgu, İşitme ve Demir Tokmak.

https://www.ibrahiminbaltasi.com/hadisler/5

[6] İbrahim'in Baltası. Hadisler. Kabir Azabının Kaynağı.

https://www.ibrahiminbaltasi.com/hadisler/6